Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2022

Ολυμπιακοί Αγώνες και βιωσιμότητα: οι μεγάλες προσδοκίες, οι σκέψεις, τα σχέδια

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Τόκιο, ένωσαν τον κόσμο υπό τη σκιά δύο πλανητικών κρίσεων, την πανδημία Covid-19, η οποία άδειασε τις εξέδρες και καθυστέρησε κατά ένα χρόνο την διοργάνωση, αλλά και την κλιματική αλλαγή, με ρεκόρ θερμοκρασιών και ακραίων καιρικών φαινομένων.

Σίγουρα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν μπορούν πλέον να αγνοήσουν τις περιβαλλοντικές προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου, μιας και η βιωσιμότητα έγινε επίσημα ένας από τους τρεις πυλώνες τους το 2014, ενώ το περιβάλλον είχε ήδη μπει στην ατζέντα από το 1994.

Πρόσφατα, η έρευνα του Μάρτιν Μίλερ και πέντε συναδέρφων του στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης, αξιολόγησε συστηματικά πόσο βιώσιμοι ήταν οι 16 Θερινοί και Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες μεταξύ 1992 και 2020.

Η ομάδα επινόησε εννέα δείκτες για να αξιολογήσει τη βιωσιμότητα κάθε Ολυμπιακών Αγώνων, εξετάζοντας μια σειρά θεμάτων: πόσες κατασκευές χρειάζονταν, ποιο ήταν το αποτύπωμα των επισκεπτών, αν το τοπικό κοινό ενέκρινε τους Ολυμπιακούς Αγώνες να γίνουν στην πόλη του, την «κοινωνική ασφάλεια»,  αν οι άνθρωποι εκτοπίστηκαν για να πραγματοποιηθούν οι Αγώνες ή ακόμα εάν η φιλοξενία των Αγώνων είχε ως συνέπεια την παράκαμψη των τοπικών νόμων. Ο προϋπολογισμός ήταν άλλος ένας παράγοντας, όπως και η «χρηματοοικονομική έκθεση».

Στους Αγώνες του Τόκιο, για παράδειγμα, το κράτος κάλυψε το ήμισυ του κόστους που σχετίζεται με τον αθλητισμό με φόντο την τεράστια αβεβαιότητα που σχετίζεται με την Covid-19.

Η «μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα» ήταν επίσης ένας σημαντικός δείκτης στη μελέτη, αφού είναι σημαντικό -για παράδειγμα- εάν οι χώροι ξαναχρησιμοποιηθούν μετά τους Αγώνες.

Κάθε δείκτης αξιολογήθηκε σε κλίμακα από το μηδέν έως το 100, ενώ το σχεδιασμένο μοντέλο, αντιστοιχεί στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και στη συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή, που προβλέπουν απλώς ανθρώπινη ανάπτυξη χωρίς αυξημένο περιβαλλοντικό κόστος.

Στους δείκτες, η χαμηλότερη τιμή προορίζεται για το δημοσιονομικό υπόλοιπο, καθώς γενικά αναμένονται υπερβολικές δαπάνες για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, που απαιτούν πολλές νέες κατασκευές.

Από τους καλύτερους σε Σολτ Λεικ, Άλμπερτβιλ και Βαρκελώνη στους χειρότερους σε Σότσι και Ρίο

Σύμφωνα με τη μελέτη, το Βανκούβερ ήταν ο πρώτος οικοδεσπότης που υποσχέθηκε ρητά ότι θα είναι βιώσιμος στην προσπάθειά του να επιλεγεί για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2010. Αλλά η βιωσιμότητα των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν από τότε σε πτωτική τάση, με τους προηγούμενους να έχουν γενικά καλύτερη απόδοση από αυτούς μετά το Βανκούβερ.

Οι Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2002 του Σολτ Λέικ Σίτι, οι Χειμερινοί Αγώνες 1992 του Άλμπερτβιλ στη Γαλλία και εκείνοι στη Βαρκελώνη το 1992 κατατάσσονται ως οι πιο βιώσιμοι Ολυμπιακοί Αγώνες.

Οι Αγώνες στο Άλμπερτβιλ είχαν μέτριο αριθμό επισκεπτών και προσωπικού και λίγοι νέοι χώροι δημιουργήθηκαν, σύμφωνα με τη μελέτη, κάτι που τους καθιστά βιώσιμους, αφού έχουν σχετικά μικρό αποτύπωμα.

Για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στο Σότσι της Ρωσίας το 2014 και τους Θερινούς Ολυμπιακούς στο Ρίο ντε Τζανέιρο το 2016, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Αυτοί οι Αγώνες είχαν τις χαμηλότερες βαθμολογίες βιωσιμότητας. Στην περίπτωση του Ρίο, πολλοί άνθρωποι και ολόκληρες κοινότητες εκτοπίστηκαν για να χτιστούν ολυμπιακές εγκαταστάσεις. Μετά τους Αγώνες, λίγοι από τους χώρους χρησιμοποιήθηκαν τακτικά, με αποτέλεσμα την υπέρβαση του υψηλότερου κόστους. Στο Σότσι υπήρξαν επίσης εκτεταμένες νέες κατασκευές χωρίς «ουσιαστική μετα-χρήση για τους περισσότερους χώρους».

Η μελέτη ολοκληρώθηκε πριν από το Τόκιο 2020 και λαμβάνοντας υπόψη την αβεβαιότητα σχετικά με τη διεξαγωγή τους λόγω της Covid-19, τα αποτελέσματα που προέκυψαν στη μελέτη είναι προσωρινά. Η συνολική βαθμολογία που δόθηκε ήταν 40 μονάδες, κάτω από τον μέσο όρο των 48 πόντων. Στο Τόκιο εκτοπίστηκαν περίπου 500 άνθρωποι για να χτιστούν ολυμπιακές εγκαταστάσεις, αλλά οι αρχές έκαναν καλή αξιοποίηση κτιρίων που ήδη υπήρχαν και χρειάστηκε να χτιστεί ειδικά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες μόνο το 20% των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιήθηκαν.

Οι πιο βιώσιμοι Αγώνες, οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του Σολτ Λέικ Σίτι το 2002, είχαν 71 πόντους, το Άλμπερτβιλ 69 και η Βαρκελώνη 56 πόντους.

Μέχρι το Παρίσι 2024, στα τρία χρόνια που υπολείπονται, υπάρχει η ευκαιρία για προβληματισμό, σχετικά με την διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων στο μέλλον. Οι σκέψεις και οι προτάσεις στο τραπέζι της συζήτησης είναι πολλές. Ειδικά μετά το εγχείρημα του Τόκιο, να διοργανώσει Αγώνες χωρίς θεατές, λόγω της Covid-19.

Φυσικά, είναι πολύ απίθανο να επαναληφθούν αυτές οι συνθήκες, αλλά γνωρίζοντας ότι ένα μεγάλο μέρος των εκπομπών CO2, σε οποιουσδήποτε Αγώνες, συνδέεται με το ταξίδι και τις συνήθειες των θεατών, ενδέχεται να διευρυνθεί η απόσταση ανάμεσα σε δύο Ολυμπιακούς Αγώνες για λόγους βιωσιμότητας, όπως επίσης να επιλεγεί η φιλοξενία μεταξύ των ίδιων πόλεων, προκειμένου να αποφευχθούν νέες κατασκευές και εκτοπισμοί.

Προς το παρόν οι Γάλλοι για το 2024, έχουν υποσχεθεί «πράσινους», βιώσιμους, χωρίς νέες κατασκευές και υψηλό κόστος Αγώνες. Υποσχέσεις μεγάλων προσδοκιών που θα χρειαστεί να επιβεβαιωθούν.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ