Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2021

60 χρόνια Bob Dylan: Αναδρομή στο έργο του ποιητή της ροκ, που ξεκινά σήμερα παγκόσμια περιοδεία

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Διατρέχουμε το έργο του πιο σημαντικού ροκ ποιητή που συμπληρώνει έξι δεκαετίες πλήρους και συνεχούς δισκογραφικής παρουσίας και καταγραφής

Του Γιώργου Χαρωνίτη

Στις 26 Οκτωβρίου 1961 – πριν από 60 χρόνια δηλαδή – ο Bob Dylan υπέγραφε συμβόλαιο με την Columbia, την δισκογραφική εταιρία που φέρνει μέχρι σήμερα σχεδόν το σύνολο του έργου του στα αυτιά μας. Σήμερα, 2 Νοεμβρίου 2021 – μετά από 60 χρόνια δηλαδή – ο Bob Dylan ξεκινάει από το Μιλγουόκι του Γουινσκόνσιν την παγκόσμια συναυλιακή περιοδεία του. Την ονομάζει «Rough and Rowdy Ways», όπως λέγεται και ο πιο πρόσφατος (του 2020) δίσκος του και προγραμματίζει να την ολοκληρώσει το 2024. Αύριο θα παίξει στο Σικάγο, μετά στο Κλίβελαντ και, κάποια στιγμή, ίσως να ξαναπεράσει από τα μέρη μας.

R 13918604 1564055443 9495.jpeg 1

Εγώ, όταν σκέφτομαι συναυλία Bob Dylan, το μυαλό μου πάει σε ‘κείνη την ιστορική στην Αθήνα, στο γήπεδο της Λεωφόρου στις 28 Ιουνίου του 1989, με guest star / έκπληξη τον Van Morrison! [Δυο μέρες πριν είχε παίξει στην Πάτρα, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ της πόλης, καλλιτεχνικό δημιούργημα του Θάνου Μικρούτσικου]. Καμιά από τις μετέπειτα συναυλίες του εδώ δεν είχε τη συγκινησιακή δυναμική – αλλά και την ερμηνευτική αμεσότητα από τη μεριά του – που μετέδιδε αυτή, η «πρώτη φορά εδώ»!

Το 2016 ο Bob Dylan πήρε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας επειδή δημιούργησε «νέες ποιητικές εκφράσεις μέσα στην παράδοση της μεγάλης αμερικανικής τραγουδοποιίας», όπως μας είπε η Σουηδική Ακαδημία. Το γεγονός είναι ότι η παρουσία του Bob Dylan, από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής του στη μουσική σκηνή και από τον πρώτο του δίσκο, με τον απλό τίτλο «Bob Dylan» (Columbia, 1962) άρχισε να επηρεάζει και να διαμορφώνει όλη τη σύγχρονη λαϊκή μουσική που μάθαμε να αποκαλούμε ροκ με τους δικούς του όρους.

61nE2nLJPtL. SL1200

Το όνομά του συνδέθηκε με όλη την πολιτικοκοινωνική δράση των sixties, την παράδοση του folk song και τα τραγούδια διαμαρτυρίας, μέσα από τους κλασικούς δίσκους του «The Freewheelin’ Bob Bylan», «The Times They Are A-Changin’» και «Another Side of Bob Dylan» (τα περισσότερα τραγούδια του οποίου φαίνεται πως γράφτηκαν στη διάρκεια των σύντομων διακοπών του στη χώρα μας το 1964). Το όνομά του κυριαρχούσε παντού στις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και τις αντιπολεμικές διαδηλώσεις – μαζί με αυτό της φίλης του Joan Baez. Όμως η τέχνη του προχωρούσε ακόμα πιο διεισδυτικά, φτιάχνοντας όλο και μεγαλύτερη – και σπουδαιότερη – ποίηση αλλά και εκτείνοντας και εντείνοντας περισσότερο την μουσική του. Η δημιουργική σφραγίδα του Bob Dylan έκανε το ροκ ακόμα πιο ιδιάζον και υπέροχο, όπως καταγράφεται στα άλμπουμ «Bringing It All Back Home», «Highway 61 Revisited» και «Blonde on Blonde» και γυρίζοντας κόντρα με την μυστηριακή folk του «John Wesley Harding» το 1968. [Το 2010 που η Columbia εξέδοσε τα 8 πρώτα άλμπουμ του Dylan στην αρχική τους μονοφωνική εκδοχή σε ένα box με τίτλο «Bob Dylan: The Original Mono Recordings», γινόταν σαφές πως, πέρα από οποιοδήποτε χαϊφιντελίστικό μας καπρίτσιο, είχαμε στα χέρια μας ένα από τα κορυφαία δείγματα του σύγχρονου ποπ μουσικοποιητικού μας πολιτισμού. Με απίστευτο ειδικό βάρος!]

img0241 1

Περιορίζοντας προς στιγμήν την αναφορά μας σε τοπικά χωροχρονικά πλαίσια, όσοι από εμάς είχαμε το προνόμιο να έρθουμε σε επαφή με την τέχνη του Dylan στα εφηβικά μας χρόνια (εποχή χούντας ακόμα), πιάσαμε στα χέρια μας κιθάρα και πολύτιμα σινγκλάκια όπως το «Positively 4th Street», τραγουδίσαμε το «Blowin’ Ιn the Wind» ή το «Lay Lady Lay» σε παραλίες, διαβάσαμε το βιβλίο με τους στίχους των τραγουδιών του μεταφρασμένους από την Ευγενία Συριώτη, με τη μεταπολίτευση πήραμε και το «Aproximately Complete Works» που εξέδοσε στο Pop 11 ο αείμνηστος Τάσσος Φαληρέας. Χαρήκαμε με το «Blood On the Tracks» του 1974 με μεταφρασμένους τους στίχους από τον ποιητή Τάσο Δενέγρη, το «Desire» όμως του 1975 με το «Hurricane» ήταν αυτό που θα έκανε επιτυχία σε μια νεώτερη, εφαπτόμενη μ’ εμάς, γενιά – και αυτό που θα έσπρωχνε τον Διονύση Σαββόπουλο να γράψει το δικό του «Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο».

Ο Bob Dylan των seventies δεν ήταν, σαφώς, ο Bob Dylan των sixties. Στράφηκε μάλλον στις απλές χαρές της ζωής και στις καθαρά ιδιωτικές του ανάγκες. Το δυστύχημά του με τη μοτοσυκλέτα του το 1966 μπορεί να έπαιξε το ρόλο του. Έμεινε αποτραβηγμένος από τη σκηνή οκτώ ολόκληρα χρόνια – επέστρεψε όμως δυναμικά το 1974 με τους Band, «το συγκρότημά του» όπως το λέγαμε (άλμπουμ «Before the Flood») και ήταν μαζί τους στο κοντσέρτο που έβαζε τίτλους τέλους στο ροκ όπως το ξέραμε και που κινηματογράφησε έξοχα ο Martin Scorsese στο «The Last Waltz». Η στροφή του Dylan προς τον χριστιανισμό («Slow Train Coming», «Saved» κ.λπ.) ήταν μάλλον περισσότερο αισθητικού χαρακτήρα παρά ιδεολογικού, ένα πλησίασμα της γκόσπελ παράδοσης από μια πιο ώριμη σκοπιά. Εξάλλου, το άλμπουμ «Infidels» (1983) έφερε ξανά στα αυτιά μας τον σπουδαίο τραγουδοποιό που ξέραμε, τον ποιητή που μας έφερνε για τα επόμενα χρόνια ένα καλό άλμπουμ και ένα λιγότερο καλό – όπως συνηθίζαμε να λέμε εμείς, οι φίλοι του, που τον θεωρούσαμε πολύ σπουδαίο για να τον απορίψουμε.

img0231

Με τη νέα δεκαετία, τα nineties, ήρθαν και τα άλμπουμ της «Bootleg Series» που, μέχρι σήμερα (έχει φτάσει αισίως στο Vol. 16), ρίχνουν περισσότερο φως στην τέχνη ενός ξεχωριστού ανθρώπου που, επί έξι γεμάτες δεκαετίες, μας κρατάει απασχολημένους με το έργο του. Την τελευταία δεκαετία μάλιστα άγγιξε με τον δικό του τρόπο το λεγόμενο Great American Songbook, τα σπουδαία αυτά τζαζ στάνταρντς, επισημαίνοντας ότι έχει τον δικό του τρόπο για να ορίζει ακόμα την ποπ μουσική του σήμερα και του χθες. Η δική μας παρατήρηση είναι ότι τα 60 αυτά χρόνια του Bob Dylan είναι γεμάτα – και εξακολουθούν να (μας) γεμίζουν.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ