Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2021

Είδαμε τον νέο Τζέιμς Μπόντ! Τέλος εποχής για τα στερεότυπα

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Είδαμε τη νέα ταινία Τζέιμς Μποντ, «No time to die». Και μπορεί ο Ντάνιελ Κρεγκ επί σχεδόν τρεις ώρες (καταιγιστικής δράσης, τρυφερού love story και ανθρώπινων στιγμών) να μην έχει χρόνο να πεθάνει, εσείς όμως βρείτε λίγες ώρες να δείτε την τελευταία εμφάνιση του Βρετανού ηθοποιού ως Τζέιμς Μποντ, σε μια καταπληκτική στο είδος της ταινία, που σηματοδοτεί και ένα τέλος εποχής.

της Χρυσούλας Παπαΐωάννου

Το μεγαλύτερο κινηματογραφικό θύμα της πανδημίας, ο νέος Τζέιμς Μποντ, το «No time to die» του Κάρι Τζότζι Φουκουνάγκα, έπειτα από τρεις αναβολές μέσα σε ενάμιση χρόνο, επιτέλους βγήκε σήμερα στις αίθουσες για να δώσει το φιλί της ζωής σε μια βιομηχανία που λόγω covid είδε τους τζίρους της να καταποτίζονται, επένδυσε στο μεταξύ στις κινηματογραφικές πλατφόρμες αλλά πρέπει να κάνει τους θεατές να γυρίσουν επιστρέψουν στις αίθουσες, και τώρα ελπίζει ότι ο Τζέιμς Μποντ θα είναι η κότα με το χρυσό αυγό. Και θα είναι…Γιατί δεν του αξίζει τίποτε λιγότερο.

Η ταινία ξεκινάει με ένα παιδικό τραύμα της Μαντλέν (Λέα Σεΐντού), όπου ένας εκτελεστής έρχεται να σκοτώσει για να εκδικηθεί τον θάνατο της δικής του οικογένειας, και λίγα λεπτά αργότερα, μεταφερόμαστε σε ένα εκπληκτικής ομορφιάς χωριό στην Ιταλία, όπου οι ντόπιοι έχουν ένα έθιμο: γράφουν σε χαρτάκια τα καλά κρυμμένα μυστικά τους, τις επώδυνες μνήμες και τα καίνε, και τα πετάνε από τα μπαλκόνια. «Όσο κοιτάμε πίσω μας το παρελθόν δεν φεύγει», λέει η Μαντλέν πετώντας το δικό της χαρτάκι (σε αυτό κρύβεται όλη η πλοκή της ταινίας) στον Τζέιμς Μποντ, με τον οποίο είναι (στην αρχή) ζευγάρι, ερωτευμένο και παθιασμένο.

Και πραγματικά. Η 25η ταινία του franchise, που είναι και η τελευταία στην οποία πρωταγωνιστεί ο Ντάνιελ Κρεγκ, κοιτάει κι αυτή στο παρελθόν, στη δική της ιστορία, περισσότερο αποτίοντας φόρο τιμής στη φιλμογραφία του διασημότερου πράκτορα που γέννησε ποτέ η λογοτεχνία-είναι γεμάτη σκηνές αναφορές σε παλιότερες ταινίες- από το Dr No, μέχρι το «Casino Royale». Την ίδια στιγμή όμως, ο νέος Μποντ έχει προχωρήσει πολλά βήματα μπροστά, είναι ταινία γέννημα θρέμμα της σύγχρονης εποχής, ειδικά σε θέματα που αφορούν το γυναικείο φύλο- όπως είναι ο τρόπος που παρουσιάζονται οι γυναίκες, ή μάλλον η συμπεριφορά του γυναικοκατακτητή Μποντ απέναντι τους- αλλά και σε φυλετικά ζητήματα. Με λίγα λόγια, στον απόηχο των κινημάτων metoo και Black lives matter, ο νέος Τζέιμς Μποντ δηλώνει παρών και ακολουθεί τις παγκόσμιες αλλαγές, ρήξεις, επανατοποθετήσεις.

bond

Στο «No time to die» ο Τζέιμς Μποντ παραμένει σαγηνευτικός όσο δεν πάει, αλλά είναι ερωτευμένος. Καψούρης, τρυφερός, ευσυγκίνητος, πληγωμένος και προδομένος από γυναίκα. Ο πράκτορας ΟΟ7 είναι άνθρωπος «κανονικός». Γιατί είναι ανθρώπινος, με συναισθήματα, ρωγμές, αντιφάσεις. Δεν είναι ατρόμητος, δεν είναι ατσαλάκωτος, δεν έχει υπερδυνάμεις-κακά τα ψέμματα, μέχρι και πριν από λίγες ταινίες ο χαρακτήρας του Μποντ θα μπορούσε να είναι ένας ακόμα ήρωας της Marvel, υπό μία (οκ υπερβολική) έννοια. Τώρα λοιπόν, ο μυστικός πράκτορας λαχανιάζει, μένει αξύριστος, τον βλέπουμε μέσα στα αίματα από τις πτώσεις και τις επιθέσεις, κουτσαίνει, όταν είναι χτυπημένος δυσκολεύεται να ανεβεί σκάλες, κτλ. Τα έχει και τα χρονάκια του και δεν το κρύβει. Γιατί δεν χάνει τίποτα σε γοητεία, αίγλη, και μύθο βεβαίως. Το ανάποδο. Αυτή η ταινία μεγενθύνει ακόμα περισσότερο έναν αξεπέραστο μύθο, ακόμα κι αν τα είδωλα γερνάνε κι αυτά.

Στην πραγματικότητα, από όταν ανέλαβε τον ρόλο ο Ντάνιελ Κρεγκ, παίρνοντας την σκυτάλη από τον Πιρς Μπρόσναν, το 2006 με το «Casino Royale», και βέβαια με νέους σκηνοθέτες και σεναριογράφους στην ομάδα, άρχισε να αλλάζει ο χαρακτήρας, να γίνεται πιο «πραγματικός», ενώ η μία ταινία συνδεόταν με την επόμενη. Το «Quantum of Solace» (2008) ξεκινούσε από εκεί που τελείωνε το «Casino Royale» 2008. Στο «Skyfall» (2012) ήταν που αρχίσαμε να έχουμε μια πιο καλή εικόνα για το παρελθόν του Μποντ, ενώ την αγαπημένη του Μαντλέν στο «No time to die», πρωτοείδαμε σε ένα σύντομο ρόλο στο «Spectre» (2015). Ο διάσημος καρδιοκατακτητής βέβαια, πρωτοερωτεύτηκε στο «Casino Royale», την Βεσπερ (Έβα Γκριν), η οποία σε εκείνη την ταινία σκοτώνεται-και στην τωρινή ο Μποντ επισκέπτεται τον τάφο της.

Από την αρχή του «No time to die» υπάρχουν ανατροπές. Μαθαίνουμε ότι ο Μποντ δεν είναι πλέον ο πράκτορας 007, καθώς όχι μόνο έχει αποσυρθεί, αλλά μία νέα πράκτορας, και γυναίκα και έγχρωμη, παίρνει τον αριθμό του (Λασάντα Λιντς)! Σκεφτείτε να έλεγε κάποιος πριν από 20 χρόνια ότι σε μια επόμενη ταινία, ο πράκτορας 007 θα είναι έγχρωμη γυναίκα. Θα ήταν αδιανόητο. Αλλά είπαμε. Ο κόσμος αλλάζει, και μαζί με αυτόν (πρέπει να) αλλάζουν τέτοια επιδραστικά franchise και να πηγαίνουν κόντρα στα στερεότυπα. Ωστόσο, πρέπει να πούμε ότι αυτός ο ρόλος δεν έχει αναπτυχθεί καθόλου σεναριακά, μάλλον διακοσμητικός είναι και σε καμία περίπτωση δεν χτίστηκε μια action ηρωίδα (περιμέναμε περισσότερα από τη γυναίκα σεναριογράφο της παρέας (Φίμπι Γουόλερ).

Σε αυτή την νέα περιπέτεια λοιπόν, βρίσκουμε τον Τζέιμς Μποντ σε απόσυρση στην Τζαμάικα (ίσως δεν επιλέχθηκε τυχαία το μέρος αφού εκεί πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του σε σανατόριο ο «πατέρας» του Μποντ, ο συγγραφέας Ίαν Φλέμινγκ), μέχρι που ένας φίλος από τα παλιά, ο οποίος δουλεύει για τη CIA του ζητά να γυρίσει στη δράση. Και κάπως έτσι, αναλαμβάνει να σώσει την ανθρωπότητα από ένα όπλο μαζικής καταστροφής (με το όνομα «Ηρακλής»), ένα δηλητήριο το οποίο μόλις περάσει στο αίμα και προσβάλλει το dna, μεταδίδεται με το άγγιγμα, δηλαδή σκοτώνει εύηκολα και γρήγορα (όχι δεν είναι αναφορά στην κοινωνική αποσασιοποίηση της covid εποχής γιατί η ταινία είχε ήδη τελειώσει γυρίσματα όταν εμφανίστηκε ηπανδημία). Η αλήθεια είναι ότι μεσολαβεί κάμποση ώρα μέχρι να αποσαφηνιστεί ποιός έφτιαξε το δηλητήριο, γιατί, με τι κίνητρα (ψυχικά τραύματα και ιστορίες εκδίκησης) να διαχωριστούν οι διάφοροι κακοί (Ράμι Μάλεκ, Κριστόφ Βαλτς-λίγο αποστασιοποιημένη ερμηνεία ο πρώτος, σαν να είναι «αλλού», και υπέροχος όπως πάντα ο δεύτερος), για να καταλήξουμε να «κυνηγάμε» τον κακό της ταινίας. Κι ο Τζέιμς Μποντ πρέπει βέβαια, να σώσει τον κόσμο, την πατρίδα του, τη Μ. Βρετανία, και κυρίως, να την γυναίκα που αγαπά και το παιδί της. Μόλις λυθεί η σπαζοκεφαλιά (έπειτα από λίγη κούραση), η καταιγιστική δράση αποζημιώνει. Φοβερές σκηνές δράσης σε γραφικούς παραθαλάσσιους δρόμους, σε καλντερίμια και πανέμορφα σοκάκια, στις ομορφιές της Κούβας, με την Άστον Μάρτιν αλλά και χωρίς αυτή, με λίγα λόγια ό,τι θα περίμενε κανείς από έναν Τζέιμς Μποντ, που στοίχισε 200 εκατομμύρια ευρώ.

Για να απολαύσει πραγματικά κάποιος αυτή την ταινία, πρέπει να αφήσει πολλά στερεότυπα έξω από την αίθουσα. Ο κόσμος αλλάζει. Και μαζί με αυτόν και ο Τζέιμς Μποντ. Σίγουρα μπορούμε πια να μιλάμε για ένα τέλος εποχής. Και μόνο που για τον Ντάνιελ Κρεγκ έκλεισε αυτός ο κύκλος. Και μόνο που ο ίδιος ο χαρακτήρας του Τζέιμς Μποντ, κατέβηκε από το βάθρο των σούπερ ηρώων, απέκτησε σάρκα και οστά, παρελθόν, μνήμες, ψυχή, συναισθήματα και (επιτέλους) καρδιά.

Το «no time to die» ξεκαθαρίζει ήδη από τον τίτλο του ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να πεθάνεις. Για τον Τζέιμς Μποντ, άλλωστε, μιλάμε. Δηλώνει όμως, και κάτι ακόμα: ότι όλοι έχουμε κάτι για το οποίο αξίζει να ζει (αλλά και να πεθαίνει) κανείς. Γιατί το «No time to die» απλά συμβαίνει στον…. πραγματικό κόσμο.

«No time to die»

Μεγάλη Βρετανία, Η.Π.Α., 2020

Σκηνοθεσία: Κάρι Τζότζι Φουκουνάγκα

Πρωταγωνιστούν: Ντάνιελ Κρεγκ, Ράμι Μαλέκ, Ανα ντε Αρμας, Λέα Σειντού, Ρέιφ Φαίνς, Κριστόφ Βαλτς, Μπεν Γουίσο, Ναόμι Χάρις, Τζέφρι Ραίτ, Λασάσα Λιντς, Ρόρι Κινίαρ

Διανομή: Tulip

Διάρκεια: 154

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ