Πέμπτη 13 Ιανουαρίου 2022

Όταν οι Deep Purple πήγαιναν το ροκ στην κλασική!

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Το “Concerto for Group and Orchestra”, που κυκλοφόρησαν οι Deep Purple πριν 52 χρόνια, θεωρείται ένα από τα κορυφαία δείγματα προσέγγισης της κλασικής μουσικής με το ροκ. Χωρισμένο σε τρία μέρη, παρουσιάζει το γκρουπ και τη συμφωνική ορχήστρα αρχικά σε ανταγωνιστικούς ρόλους, που όμως στην πορεία, μέσα από μπλουζ και ροκ σχήματα καθώς και στάνταρ κλασικές τεχνικές και τεχνοτροπίες, βρίσκουν τον κοινό τους δρόμο.

Του Γιώργου Χαρωνίτη

Η σύμμειξη του ροκ με την κλασική μουσική είναι ένα κεφάλαιο που τέθηκε και άνοιξε από πολύ νωρίς, δίνοντας και καλλιτεχνικά αποτελέσματα που μπορούν να θεωρούνται αξιόλογα σε πολλά επίπεδα. Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα που προέκυψαν εξ’ αρχής, είχε να κάνει με την υπέρβαση της απλής “κλασικοποίησης” του ροκ – ή, καλύτερα, της ποπ – και της δημιουργίας μιας επί ίσοις όροις συνεργασίας και δημιουργικής συνύπαρξης της συμφωνικής ορχήστρας και του ροκ γκρουπ. Στο θέμα αυτό πρώτοι έδωσαν “λύση” και έργο (και μάλιστα σημαντικό) οι Deep Purple, ένα αγγλικό ψυχεδελικό ροκ συγκρότημα -που σύντομα θα μετατρεπόταν σε hard-, δια μέσου του οργανίστα του, Jon Lord που συνέθεσε το “Concerto for Group and Orchestra”, που πρωτοπαρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 1969 στο Royal Albert Hall από το γκρουπ (σε ανανεωμένη μορφή) και την Royal Philharmonic Orchestra με διευθυντή τον μαέστρο και συνθέτη Malcolm Arnold. Η συναυλία ηχογραφήθηκε και το “Concerto for Group and Orchestra” κυκλοφόρησε σε δίσκο τον Δεκέμβριο του 1969 στις ΗΠΑ και τον Ιανουάριο του 1970 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο δίσκος αυτός διαχωρίζει ουσιαστικά τις δυο πρώτες φάσεις των Deep Purple, γνωστές στους φαν του γκρουπ ως Mark I και Mark II.

deep purple live royal albert hall germany 1989

Οι κλασικές επιδράσεις στο ροκ (ή, καλύτερα, στην ποπ) είχαν ήδη αρχίσει να γίνονται εμφανείς από τους Beatles και το “Eleanor Rigby” και με το πρώτο τους άλμπουμ, “Days of Future Passed” του 1967, οι Moody Blues μας είχαν δώσει ένα αριστουργηματικό έργο με συμφωνικές προεκτάσεις – και συμμετοχή της London Festival Orchestra. Οι ίδιοι οι Deep Purple έβαλαν κουαρτέτο εγχόρδων στο “Anthem” από το “The Book of Taliesyn” (1968) ενώ το “April” από το “Deep Purple” (1969) είναι ένα πραγματικό συμφωνικό ποίημα! Στην πορεία του το γκρουπ, με τον τραγουδιστή Ian Gillan και τον μπασίστα Roger Glover να αντικαθιστούν τους Rod Evans και Nick Simper αντιστοίχως, επρόκειτο να ανοίξει τα γκάζια, όμως ο κλασικής παιδείας οργανίστας Jon Lord είχε συνθέσει ένα κοντσέρτο για το γκρουπ και συμφωνική ορχήστρα με υψηλές προδιαγραφές και απαιτήσεις.

825646311712 1

Το πρώτο μέρος του κοντσέρτου (moderato-allegro) δίνει ακριβώς την φύση των ανταγωνιστικών – και ισότιμων – ρόλων της ορχήστρας και του γκρουπ, με μια συνθετική γραφή από την πλευρά του Lord που κερδίζει με τον χρόνο δείχνοντας τον πλούτο της μουσικής του παιδείας. Το γκρουπ, με τον κιθαρίστα Richie Blackmore να έχει εδώ πρωταγωνιστικό ρόλο, είναι σύμφωνο με τη προοπτική εξέλιξης που θα έχει αμέσως μετά, στην Mark II φάση του: καθαρό και σκληρό ροκ! Η ορχήστρα όμως δεν το βάζει κάτω – με δύναμη και με επιμονή, κοντράροντας με το γκρουπ, μας οδηγεί στην μαγεία του δεύτερου μέρους (andante). Εδώ κυριαρχούν δύο κομμάτια – στα οποία έχει βάλει στίχους και τραγουδάει ο Ian Gillan – και τα οποία αναπτύσσονται μελωδικά και οργανικά με διάφορους τρόπους τόσο από την ορχήστρα όσο και από το γκρουπ. [Είναι το μέρος που κάνει όλο το κοντσέρτο ένα θαυμάσιο και διαχρονικών διαστάσεων έργο]. Το όργανο του Jon Lord είναι ιδιαίτερα ταξιδιάρικο και, μέσω της ορχήστρας, με στατικό τρόπο βαθμηδόν οδηγούμεθα στο τρίτο μέρος (vivace-presto) που, ως ήτο αναμενόμενο, είναι εκρηκτικό! Εδώ και η ορχήστρα και το γκρουπ δίνουν, κυριολεκτικά, τα ρέστα τους, με τις επιμέρους εντάσεις να κλιμακώνονται ποικιλοτρόπως και το rock feeling και vibe να μην είναι μόνο προνόμιο των DeepPurple. Ο Blackmore κάνει ένα μορρικονικό κιθαριστικό πέρασμα πριν μετατρέψει τα πάντα σε hard rock και ξεκινήσει ένα γενικό jam που λύνει, κυριολεκτικά, τα χέρια του ντράμερ Ian Paice, φέρνοντας το κοντσέρτο στην φυσιολογική του κορύφωση.

deep purple live royal albert hall germany 1990

Η συναυλία αυτή στο Royal Albert Hall έγινε την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου του 1969 και, εκτός από το “Concerto”, είχε στο πρόγραμμά της την 6η Συμφωνία του μαέστρου Malcolm Arnold καθώς και τρία κομμάτια των Deep Purple, τα “Hush” και “Wring That Neck” από την πρώτη τους φάση καθώς και το ολοκαίνουριο “Child in Time” που θα κοσμούσε το επερχόμενο άλμπουμ “Deep Purple in Rock” καθώς και όλη τους την πορεία. Το σημαντικό πάντως ήταν το “Concerto for Group and Orchestra”, που παίχτηκε σε ειδικές περιπτώσεις μέσα στο 1970. Παραδόξως, αυτή την κατεύθυνση που εγκαινιάζει εδώ ο Jon Lord, την ισότιμη συνεργασία ροκ γκρουπ και συμφωνικής ορχήστρας, δεν βρέθηκαν πολλοί να την αναπτύξουν έτι περαιτέρω.

Στην Ελλάδα το “Concerto for Group and Orchestra” κυκλοφόρησε μερικά χρόνια αργότερα – στο γύρισμα 1973 προς 1974 – και ακούστηκε αρκετά καθώς το άνοιγμα του τρίτου μέρους του έγινε σήμα τίτλων της τηλεοπτικής σειράς “Οι δίκαιοι” που παίχτηκε εκείνη την εποχή στην ΥΕΝΕΔ (ΕΡΤ-2) με πρωταγωνιστή τον Θάνο Λειβαδίτη ως δικηγόρο Μαρτέλη. Πριν από μερικά χρόνια, το 2018, ο μαέστρος Γιώργος Πέτρου διηύθυνε την Καμεράτα με δικούς μας μουσικούς στο “Concerto for Group and Orchestra” στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ