Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2023

50 χρόνια από το «Κοντσέρτο για το Μπανγκλαντές»! Το ροκ στην πρώτη γραμμή της ανθρωπιάς

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Του Γιώργου Χαρωνίτη

Οι συναυλίες αυτές – και το συνακόλουθο άλμπουμ – έγιναν αφορμή και αιτία να γίνει γνωστή σε όλο τον κόσμο η τραγωδία και η κοινωνική / ανθρωπιστική κρίση που βίωνε αυτό το κράτος (γνωστό ως τότε ως Ανατολικό Πακιστάν) στην ανατολική πλευρά της Ινδικής χερσονήσου, στον κόλπο της Βεγγάλης. Με πρωτοβουλία του «Beatle» George Harrison, μετά από προτροπή του διάσημου δεξιοτέχνη του σιτάρ και μετρ της κλασικής ινδικής μουσικής Ravi Shankar, κινήθηκαν οι διαδικασίες για ένα μεγάλο φιλανθρωπικό ροκ κοντσέρτο – το πρώτο του είδους του – που θα βοηθούσε ουσιωδώς και ποικιλοτρόπως στο δράμα ενός δοκιμαζόμενου λαού.

Εν συντομία, το Μπανγκλαντές (ή Μπάνγκλα Ντες), μια πολυπληθέστατη και υπερπυκνοκατοικημένη χώρα, δημιουργείται στις αρχές του 1971 με απόσχιση και ανεξαρτητοποίηση από το Πακιστάν – το ισχυρό μουσουλμανικό έθνος που βρίσκεται σε μόνιμη πολιτική αστάθεια και διαρκή έχθρα με την Ινδία. Ως αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας, το στρατιωτικό καθεστώς του Πακιστάν επιχειρεί εκτεταμένη σφαγή των βεγγαλέζων κατοίκων του Μπανγκλαντές, με άμεσο αποτέλεσμα τουλάχιστον 10.000.000 πρόσφυγες να περάσουν στην (φτωχή, ούτως ή άλλως) Ινδία ενώ ο αριθμός των νεκρών παραμένει ανυπολόγιστος (μπορεί να φθάνει και τα 3.000.000!).

Front 2

Οι φρικαλεότητες αυτές, που έχουν ως άμεσο αποτέλεσμα να λιμοκτονούν ομού εκατομμύρια Μπανγκλαντεσιανών και Ινδών, ευαισθητοποιούν καλλιτέχνες όπως ο George Harrison που, μαζί με τον δάσκαλό του, τον Ravi Shankar, που κατάγεται από την περιοχή της Βεγγάλης, στήνουν ένα μεγάλο συναυλιακό event για την 1η του Αυγούστου 1971, στο Madison Square Garden της Νέας Υόρκης. Το πλήθος του κόσμου προβλέπεται (και είναι!) τόσο που απαιτεί δύο συναυλίες, μία απογευματινή και μία βραδυνή. Η ιδέα είναι να συμμετάσχουν, πέραν του Ravi Shankar και των μουσικών του, φίλοι μουσικοί του George Harrison – που μετά την διάλυση των Beatles ανοίγει πιο ελεύθερα και άνετα τα δικά του δημιουργικά φτερά – οπωσδήποτε ο Bob Dylan και, οι ίδιοι οι Beatles – αν όχι ως γκρουπ, τουλάχιστον ως ανεξάρτητοι μεμονωμένοι!

R 5683370 1555849498 7303.jpeg

Αυτή την τελευταία ιδέα απορρίπτει ασυζητητί ο Paul McCartney γιατί θεωρεί ότι το βάρος από την διάλυση του γκρουπ του είναι ψυχολογικά και συναισθηματικά αβάσταχτο! Ο John Lennon δέχεται – ακόμα και με την προϋπόθεση να μην εμπλακεί καθόλου η Yoko Ono σ’ αυτό – όμως φαίνεται πως δεν αποφεύγει τον καυγά και, τελικά, η συμμετοχή του ματαιώνεται. Όσο για τον Ringo Starr, αυτός εξαρχής ήταν θετικός, οπότε δεν υπάρχει κανένα πρόβλήμα. Όλοι οι άλλοι, οι φίλοι του George Harrison, ο Bob Dylan, ο Eric Clapton, ο Leon Russell, ο Billy Preston και το γκρουπ Badfinger, είναι μέσα και, τελικά, γίνονται δύο εκπληκτικές συναυλίες που με τη μία γνωστοποιούν σε όλο τον κόσμο την τραγωδία του Μπανγκλαντές.

Ακούγοντας ξανά το άλμπουμ «Concert for Bangladesh» και συγκρίνοντάς το με παρόμοια μεγάλα δισκογραφημένα ή μαγνητοσκοπημένα ροκ events, συνειδητοποιούμε ότι εξακολουθεί να κρατά πολλά από την αρχική του αισθητική – άμα και κοινωνικοϊστορική – αξία. Το «Concert for Bangladesh» εστιάζεται σε τρεις καθαρούς άξονες: την κλασική ινδική μουσική, την συνθετική αξία του George Harrison (with a little help from his friends!) και την καλλιτεχνική βαρύτητα του Bob Dylan που, για μια ακόμα φορά, αποδεικνύεται αξεπέραστη.

George Harrison Bangla Desh

Το άλμπουμ αρχίζει με μια master performance κλασικής ινδικής μουσικής με τον Ravi Shankar (sitar), τον Ali Akbar Khan (sarod) και τον Alla Rakha (tabla) και ένα ενθουσιώδες κοινό που κάνει τον Ravi Shankar να παρατηρεί με χιούμορ: «αφού χειροκροτήσατε ακόμα και το κούρδισμα των οργάνων μας, φαντάζομαι πως θα απολαύσετε πραγματικά τη μουσική μας»! Πράγμα που συμβαίνει για επόμενα 17 λεπτά!

Στη συνέχεια, ο George Harrison και οι φίλοι του κάνουν ένα survey στο κλασικό rock feeling της περιόδου, στηρίζοντάς το όμως στην συνθετική παρουσία του George – που ένα χρόνο πριν είχε κυκλοφορήσει και το τριπλό του άλμπουμ «All Things Must Pass», με καινούρια κομμάτια αλλά και το μπιτλικό του ρεπερτόριο («While My Guitar Gently Weeps», «Here Comes the Sun», «Something»).

25913268 5

Φυσικά, η «πλευρά» Dylan (μιλάω με όρους άλμπουμ βινυλίου!) εξακολουθεί να παραμένει η πιο διαχρονικά ενδιαφέρουσα γιατί τα τραγούδια που λέει εδώ («A Hard Rain’s a-Gonna Fall», «It Takes a Lot to Laugh…», «Blowin’ in the Wind», «Mr. Tambourine Man», «Just Like a Woman» καθώςκαι το «Love Minus Zero…» που προστέθηκε στην μεταγενέστερη έκδοση CD) είναι τα λογοτεχνικά διαμάντια που είναι! Σαν σύνολο, το «Concert for Bangladesh» είναι συγκρίσιμο – αισθητικά και ιστορικά – μόνο με κάτι άλλες μνημειώδεις στιγμές όπως το «The Last Waltz» που έκαναν το 1977 οι Band και οι φίλοι τους. [Το «Woodstock» παραμένει για μας μια διαρκής στιγμή αφόρητης βαρεμάρας!]

Οι συναυλίες για το Μπανγκλαντές, εκτός από την επικοινωνιακή τους αξία – και το γεγονός ότι άνοιξαν τον δρόμο για πολλά μεταγενέστερα μουσικά / φιλανθρωπικά events όπως το «Live Aid», (απ)έδωσαν και ένα άμεσα μετρήσιμο χρηματικό ποσόν 250.000 $ – σε αντίθεση με το άλμπουμ που, για λόγους ξεκαθαρίσματος δικαιωμάτων, άργησε να αποφέρει κάποια εκατομμύρια στην μπανγκλαντεσιανή κυβέρνηση. Όμως το impact του event – όσο και του άλμπουμ που κυκλοφόρησε – ήταν τόσο ισχυρό που έπαιξε τον επικοινωνιακό του ρόλο. Και το εξώφυλλο του άλμπουμ, που η εταιρία αρχικά θεώρησε ότι δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ως… «αντιεμπορικό», έπαιξε τον δικό του ρόλο. Βλέπετε, το 1971 τα politically incorrect πράγματα είχαν μια δική τους ξεχωριστή αξία – όπως και τα τότε social media μιαν άλλη διάσταση…

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ