Τρίτη 2 Αυγούστου 2022

Οι ταινίες της εβδομάδας –  Κλιντ Ίστγουντ: Γροθιά στη «ματσίλα» την εποχή του metoo, ύμνος στην τρυφερότητα

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

της Χρυσούλας Παπαΐωάννου

Νέος Κλιντ Ίστγουντ. Πίσω και μπροστά από την κάμερα. Must See. Γιατί; Επειδή είναι η επανατοποθέτηση απέναντι στη ζωή, τη θρησκεία, τον ρατσισμό από έναν μεγάλο σκηνοθέτη. Παρά τις σεναριακές  του αδυναμίες, το «Cry matcho» είναι μια αναθεώρηση αξιών, μια κατάθεση πιστεύω του Αμερικανού σκηνοθέτη. Και στα 91 του έχει καταλήξει. Η ματσίλα είναι υπερεκτιμημένη. Για αυτό έκανε μια ταινία, που ««σκάει» γερή μπουνιά στον ανδρισμό, ή μάλλον στα κακέκτυπα του ανδρισμού, σε μια εποχή που έτριξαν τα θεμέλια της κινηματογραφικής βιομηχανίας με το ξέσπασμα του metoo.

eastwood
«Δεν ξέρω τι είναι μάτσο τελικά. Είναι όμως, υπερεκτιμημένο. Κάποιοι τύποι το παίζουν μάτσο για να ορθώσουν ανάστημα. Αλλά μόνο αυτό δεν κάνουν. Είναι όπως όλα στη ζωή. Νομίζεις ότι τα ξέρεις όλα».
Αυτές οι λίγες προτάσεις που βγαίνουν από το στόμα του Μάικλ Μάιλο, του πρωταγωνιστή που υποδύεται ο Κλιντ Ίστγουντ στη νέα του ταινία «Cry matcho», είναι οι πυλώνες της ταινίας, στην οποία βρίσκουμε την προσωπική επανατοποθέτηση, με τη σοφία πια των 91 χρόνων, του τεράστιου αυτού σκηνοθέτη στη ζωή, στο θάνατο, στη θρησκεία, στον ρατσισμό, το αμερικάνικο όνειρο, και βέβαια τον ανδρισμό.

Δεν είναι σπουδαία ταινία, ούτε στέκεται στο ύψος των μεγάλων στιγμών της φιλμογραφίας του («Οι Ασυγχώρητοι», «Γέφυρες του Μάντισον», «Million Dollar Baby»,  «Gran Torino»). Είμαι όμως, μια ταινία που γίνεται σημαντικό κομμάτι στο παζλ του συνολικού του έργου, από αυτά που μπαίνουν τελευταία, και άρα είναι απαραίτητα.

Πάμε όμως, στα βασικά. Στο στόρι. Ο Μάικλ Μάιλο, ένας πρώην σταρ ροντέο, κάποτε θρυλικός, πλέον στην απόλυτη δύση του, τσακισμένος από την ζωή με την χειρότερη τραγωδία (έχει χάσει σε δυστύχημα γυναίκα και παιδί), και άρα μέσα στα χρόνια έχει αντανακλαστικά καταφύγει στον κυνισμό για να επιβιώσει, αναλαμβάνει να φέρει από το Μεξικό στην Αμερική, τον γιο του πρώην αφεντικού του, τον 13χρονο Ραφαέλ.  Η μητέρα (ένας εντελώς αδύναμος σεναριακά χαρακτήρας) δε θέλει να αφήσει τον γιο της να φύγει (όχι για λόγους συναισθηματικούς) και έτσι ο Μάιλο και ο Ραφαέλ ξεκινούν μια περιπέτεια απόδρασης μέσα από χωριά του Μεξικό, με έναν μαφιόζο να τους καταδιώκει, ο οποίος αποδεικνύεται ανίκανος να τους πιάσει σε σημείο γέλιου-άλλος ένας αδύναμος χαρακτήρας της ταινίας.

Παρακολουθούμε λοιπόν, το δέσιμο του Μάιλο με τον πιτσιρικά Ραφαέλ σε ένα νεο-γουέστερ που έχει και στοιχεία road movie, του οποίου ο συμβολικός πυρήνας  καθορίζεται από τον κόκκορα που κουβαλάει συνεχώς μαζί ο μικρός, και ονομάζεται Μάτσο. Και κόκορας και Μάτσο. Υπερεκτιμημένη αξία η ματσίλα, έχει καταλήξει πια ο Ίστγουντ λίγο πριν κλείσει έναν αιώνα ζωής, ο άνθρωπος ο οποίος ταυτίστηκε με το πρότυπο του άντρα του ωραίου, του σκληρού, του επιθεωρητή Κάλαχαν. Κι όμως, με αυτή την ταινία ο Ίστγουντ μας λέει με θάρρος, και σιγουριά που πηγάζει από την εμπειρία 91 χρόνων (και τι χρόνων), ότι ο άντρας ο «σωστός» έχει ανάγκη από έναν χορό, τρυφερά βλέμματα μιας γυναίκας και ένα βαλς κάτω απ το ημίφως ενός πάλαι ποτέ σαλούν.

Τρυφερότητα απέναντι σε όλα. Απέναντι στον έφηβο Ραφαέλ που έχει υποστεί κακοποίηση, άρα πρέπει πάση θυσία να τον βοηθήσει να φύγει, τρυφερότητα απέναντι στα ζώα, άλλωστε ως εκτροφέας αλόγων ζει. Είναι χαρακτηριστική μια σκηνή, όπου φέρνουν στον Μάιλο ένα γερασμένο σκυλί να το γιατρέψει, κι αυτός το χαΐδεύει με τα γερασμένα χέρια του λέγοντας «δεν έχω φάρμακο για τα γηρατειά». Ο Ίστγουντ ως σκηνοθέτης  δεν κουκουλώνει, δεν «κλέβει» τα δικά του γηρατειά. Είναι σκηνές όπου περπατάει και η κάμερα δείχνει το ψηλόλιγνο κορμί του γερασμένο, κυρτό πια, με ένα βάδισμα που μοιάζει σαν το υπόλοιπο σώμα να είναι δυσβάσταχτο βάρος για το κορμί. Ναι, ο Βρώμικος Χάρι έχει γεράσει. Και έχει περηφάνεια για αυτό. Είναι αλήθεια βέβαια, ότι κάποιες σκηνές, όπως το ξύλο με τους μαφιόζους, το περπάχημα χιλιομέτρων στην έρημο, απαιτούσαν νεότερο σε ηλικία πρωταγωνιστή και δεν πείθουν.

Και βέβαια, να πούμε και κάτι άλλο. Ότι ο Ίστγουντ, ο φανατικός ρεπουμπλικανός που υποστήριζε με σθένος πριν λίγα χρόνια ότι θα ψηφίσει Τραμπ, τότε που ο Τραμπ ξεσήκωνε το λαΐκό αίσθημα του μέσου Αμερικανού με το «Let s make America great again» και ο μέσος Αμερικανός νόμιζε ότι θα σηκώσει παράστημα εάν σηκωθεί ένα πελώριο τείχος που θα κρατήσει έξω τους Μεξικανούς από τα σύνορα της Αμερικής, επιλέγει μια ιστορία όπου ο ήρωας του βοηθάει ένα ανήλικο αγόρι, ένα ανήλικο αγόρι που αγκαλιάζει με τρυφερότητα, να περάσει τα σύνορα του Μεξικό για να έρθει στην Αμερική για μια καλύτερη ζωή, που στον δικό του κόσμο είναι η μεγάλη φάρμα και τα πολλά άλογα του πατέρα του στο Τέξας. American dream… Η ιστορία του ξετυλίγεται γύρω από μια προσπάθεια να επανενωθούν πατέρας και γιος (δεν έχει σημασία εάν τα κίνητρα αυτά δεν είναι αγνά), αλλά  μην ξεχνάμε ότι ο Κλιντ Ίστγουντ είχε ψηφίσει τον Τραμπ. Ποιός μπορεί να ξεχάσει τις φοβερές εκείνες εικόνες, όπου μικρά παιδάκια χωρίζονταν από τους γονείς τους στα σύνορα του Μεξικό, και σπάραζαν στο κλάμα πίσω από τα συρματοπλέγματα; Από την άλλη βέβαια, ο Ίστγουντ είναι ο σκηνοθέτης της συγκλονιστικής αντιρατσιστικής ταινίας «Gran Torino» (τον ίδιο σεναριογράφο, Νικ Σενκ βρίσκουμε και στο «Cry matcho») και ότι αν και ρεπουμπλικανός, έχει ανοιχτά υποστηρίξει τον γάμο των ομοφυλόφιλων ζευγαριών. Ίσως ο Ίστγουντ, όπως και ο ήρωας που υποδύεται, αναθεωρεί τις βασικές αξίες της ζωής, αλλάζει την ιεράρχηση τους, εξιλεώνεται για ορισμένες επιλογές…
Τοποθετείται πάντως, και απέναντι στη θρησκεία. Σε ένα σημείο τον ρωτάει ο πιτισρικάς εάν είναι καθολικός, κι αυτός απαντάει «όχι». Στην έκπληξη του μικρού που λέει κάτι σαν μα πώς θα σε προσέξει τώρα ο θεός, ο Ίστγουντ απαντά, «κάνει ο θεός διακρίσεις;». Όλοι έχουμε έναν θεό, τον δικό μας θεό, μας λέει ο Ίστγουντ, σε μια εποχή όπου λόγω της ρητορικής μίσους του Τραμπ ενισχύθηκε στην Αμερική το αίσθημα μισαλλοδοξίας, ειδικά το αντιμουσουλμανικό.
Υπάρχει μια σκηνή που είναι πολύ συγκινητική, αδιάφορη βέβαια για την πλοκή της ταινίας. Ο Κλιντ Ίστγουντ πάνω σε ένα άλογο που προσπαθεί να δαμάσει. Ίσως μια αναφορά, ένας φόρος τιμής στα σπαγγέτι γουέστερν του Σέρτζιο Λεόνε, που τον ανέδειξαν. Είναι πολύ σύντομο καρέ, αλλά είναι τρομερά συγκινητικό να βλέπεις τον γερόλυκο του αμερικανικού κινηματογράφου, τον αρχετυπικό ήρωα του αμερικανικού γουέστερν το οποίο είχε αποστολή να τονώσει το αίσθημα ηρωισμού μας ολόκληρης χώρας, καβαλάρη στο άλογο στα 91 του χρόνια με το καουμπόικο καπέλο. Κι αν το έχει τιμήσει ο Ίστγουντ.

Σκηνοθεσία: Κλιντ ‘Ιστγουντ
Παίζουν: Κλιντ ‘Ιστγουντ, Εντουάρντο Μινέτ, Ντουάιτ Γιόακαμ, Νατάλια Τράβεν, Φερνάντα Ουρεγιόλα
ΗΠΑ. 2021. Διάρκεια: 104΄. Διανομή: TANWEER

Προβάλλονται ακόμα:

Αντίο Ηλίθιοι

antio ilithioi
Σκηνοθεσία: Αλμπέρ Ντιποντέλ
Παίζουν: Βιρζινί Εφιρά, Αλμπέρ Ντιποντέλ, Νικολά Μαριέ, Ζακί Μπερογέ
Κομεντί, 2020, Γαλλική, Διάρκεια: 87΄ Διανομή: WEIRD WAVE

Μια κομμώτρια μαθαίνει ότι έχει λίγους μήνες ζωής και αναζητά το παιδί της που είχε δώσει για υιοθεσία πριν από 30 χρόνια, με τη βοήθεια ενός καταζητούμενου δημόσιου υπαλλήλου και ενός τυφλού αρχειοθέτη. Ευχάριστη σάτιρα με στοιχεία Μόντι Πάιθον-ο Τέρι Γκίλιαμ κάνει ένα μικρό πέρασμα ενώ η ταινία είναι αφιερωμένη στον Τέρι Τζόουνς- που σάρωσε τα γαλλικά βραβεία Σεζάρ.

Περσικά Μαθήματα

mathimata persikon
Σκηνοθεσία:  Βαντίμ Πέρελμαν
Με τους: Λαρς Έιντινγκερ, Ναουέλ Πέρεζ Μπισκαγιάρτ, Γιόνας Νάι
Δραματική 2020, Ρωσο-γερμανική ταινία, Διάρκεια: 127′ Διανομή ΣΠΕΝΤΖΟΣ ΦΙΛΜ

Δράμα βασισμένο στην συγκλονιστική και αληθινή ιστορία ενός κρατούμενου σε ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης το 1942 που για να επιβιώσει, είπε ψέματα στον διοικητή ότι γνωρίζει φαρσί και έπλασε μια ολόκληρη γλώσσα μόνος του.

Βασιλιάς Όττο

otto rehhagel euro 2004 movie 02
Σκηνοθεσία: Κρίστοφερ Αντρέ Μαρκς
Η πορεία της ελληνικής εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου στην κατάκτηση του Euro το 2004, υπό την καθοδήγηση βέβαια, του Γερμανού προπονητή Όττο Ρεχάγκελ.
Ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ, Μ. Βρετανία. 2021. Διάρκεια: 82΄. Διανομή: TANWEER

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ