Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2022

Είδαμε την ταινία «Σμύρνη μου αγαπημένη»: Η πιο φιλόδοξη ελληνική παραγωγή έχει όλα τα προσόντα να γίνει μπλοκμπάστερ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Το πιο ακριβό ελληνικό κινηματογραφικό πρότζεκτ, μια προσωπική υπόθεση της Μιμής Ντενίση, είναι μια ταινία με πολύ καλές ερμηνείες, εξαιρετική αναπαράσταση της εποχής και τίμια προσέγγιση των ιστορικών γεγονότων. Παρά τις σεναριακές της αδυναμίες της αξίζει να κερδίσει την καρδιά των θεατών.

της Χρυσούλας Παπαΐωάννου

Σμύρνη μου αγαπημένη

Σκηνοθεσία: Γρηγόρης Καραντινάκης
Πρωταγωνιστούν: Μιμή́ Ντενίση, Λεωνίδας Κακούρης, Μπουράκ Χακί, Κρατερός Κατσούλης, Ταμίλλα Κουλίεβα, Κατερίνα Γερονικολού, Χρήστος Στέργιογλου, Ντίνα Μιχαηλίδου
Ελλάδα, 2021, 120΄, Tanweer

Από σήμερα βγαίνει στις αίθουσες το πιο φιλόδοξο ελληνικό κινηματογραφικό πρότζεκτ και σίγουρα το πιο ακριβό (κόστισε 5 εκατομμύρια ευρώ) που φέρει την υπογραφή, αλλά τελικά και την ψυχή της Μιμής Ντενίση, καθώς βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό της έργο-μια τεράστια και χρόνια εμπορική επιτυχία-το οποίο ξαναδουλεύτηκε με τη βοήθεια στο σενάριο του Μάρτιν Σέρμαν για την κινηματογραφική μεταφορά του.

smyrni2
Η ταινία ξεκινάει από τη Μυτιλήνη, όπου φτάνουν σε βάρκες ξεριζωμένοι Σύριοι πρόσφυγες και δύο ώρες αργότερα θα κλείσει ο κύκλος με τον βίαιο και απάνθρωπο ξεριζωμό των Σμυρνιών, με την σφαγή και την καταστροφή της Σμύρνης, που παρακολουθούμε μέσα από την ιστορία της οικογένειας Μπαλτατζή. Η ταινία αυτή είχε βάλει εξαρχής πολύ ψηλά τον πήχυ. Από τη μία η αναπάρασταση της εποχής και από την άλλη η ιστορία, οι κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις και πώς θα επιλέξεις να τις φωτίσεις. Ως προς το πρώτο, η αναπαράσταση είναι αριστοτεχνική. Κοστούμια και σκηνικά, κατορθώνουν να στήσουν μια ατμόσφαιρα όχι απλά πειστική, αλλά δημιουργούν μια αίσθηση ή μάλλον μια ψευδαίσθηση ότι μυρίζεις φαγητά και μπαχάρια, ψημένο ελληνικό καφέ που μόλις έχει τελειώσει και περιμένει να «διαβαστεί», γίνεσαι συμμέτοχος στα πλούσια τραπέζια των Σμυρνιών, στις κοσμικές τους εκδηλώσεις, παίρνεις ιδέα από τον ξακουστό κοσμοπολιτισμό αυτής της πανέμορφης πόλης, της χαμένης πατρίδας, και κάπως παίρνει σάρκα και οστά μπροστά σου ο μύθος της Σμύρνης. Κι όλα αυτά με οδηγό ένα τεφτέρι με συνταγές μαγειρικής της Φιλιώς Μπαλτατζή, την οποία υποδύεται φυσικά η Μιμή Ντενίση σε έναν ρόλο που είναι εμφανές ότι όχι απλά αγαπάει, είναι βιωμένος, είναι στο πετσί της. Ακόμα και την εποχή της ανεμελιάς και της ωραίας ζωής, η Φιλιώ της Ντενίση έχει στο βλέμμα της μια αδιόρατη μελαγχολία.

Στο σημειωματάριο των συνταγών, που στην πραγματικότητα είναι το προσωπικό ημερολόγιο της Φιλιώς, καταγράφει τα πάντα, ακόμα και αυτά που ο σύζυγος της θεωρεί ότι δεν πρέπει να απασχολούν τις γυναίκες, δηλαδή τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις. Και σε αυτό το κομμάτι, η ταινία ισορροπεί με επιτυχία στην προσπάθεια να φωτιστούν όλοι ρόλοι, τόσο των Συμμάχων, όσο και των νεότουρκων, να αποτυπωθούν οι πολιτικές εξελίξεις στη Σμύρνη και στην Ελλάδα, βλέπουμε ήρωα βασιλικό, βενιζελικό, νεότουρκο, και βεβαίως αδιάφορους Ευρωπαίους, γενικά έχουμε μια τίμια ιστορική προσέγγιση που δεν αφήνει κανέναν χωρίς ευθύνες. Και στο ενδιάμεσο; Μια ιστορία, η οποία έχει έναν καθαρό πυρήνα, την διαδρομή μιας οικογένειας με τα νεότερα μέλη της να ερωτεύονται και να καρδιοχτυπούν, αλλά ίσως θα ήθελε περισσότερη αφηγηματική βοήθεια. Υπάρχουν χαρακτήρες που μένουν ανεκμετάλλευτοι, όπως αυτός της Ταμίλα Κουλίεβα, μια μορφή αρχαίας τραγωδίας, μια γυναίκα που είχε ήδη χάσει παιδιά και άντρα στην Προύσα, και παίρνει το ρόλο της Κασσάνδρας λέγοντας «τα ίδια θα κάνουν και εδώ οι Τούρκοι».

smyrni1 1

Είναι όμως, αλήθεια ότι τα σεναριακά κενά καλύπτονται από τη δύναμη της εικόνας και βέβαια την αποτύπωση του δράματος στο φινάλε που όλοι γνωρίζουμε, την καταστροφή της Σμύρνης, που όσες φορές κι αν ακούσεις την ιστορία, σε πιάνει οργή. Πόσω μάλλον όταν την βλέπεις μπροστά. Και η εξαιρετική χρήση των ειδικών εφέ εδώ επιστρατεύονται ακριβώς για να αποτυπώσουν τη φρίκη.

Η ταινία έχει όλα τα εχέγγυα για να γίνει εισπρακτική επιτυχία, covid… θέλοντος και επιτρέποντος. Είναι μια εντυπωσιακή παραγωγή, καλοσκηνοθετημένη, με πολύ καλές ερμηνείες σε μικρούς και μεγάλους ρόλους και εξαιρετική ανασύσταση της εποχής. Παρά τις όποιες σεναριακές αδυναμίες, και την θυσία της ανάπτυξης κάποιων χαρακτήρων που πέρασαν σε δεύτερη μοίρα όταν άρχισαν να πυκνώνουν οι πολιτικές εξελίξεις-μακάρι αυτή η παραγωγή, με τους ίδιους συντελεστές, να γινόταν τηλεοπτική σειρά ώστε να υπάρχει το περιθώριο να αναπτυχθούν όπως πρέπει όλοι οι χαρακτήρες- το συναίσθημα που προκαλεί η ίδια η τραγωδία έτσι όπως αναπαριστάται στην ταινία,  είναι η τελευταία και πιο ισχυρή αίσθηση που αποκομοίζει ο θεατής. «Κάθε λαός έχει  μια δικιά του Σμύρνη», λέει η Φιλιώ Μπαλταζή της Μιμής Ντενίση. Και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε ποτέ. Άλλωστε η πραγματική αποστολή της ταινίας έχει οριστεί ήδη από τα πρώτα πλάνα με τους ξεριζωμένους Σύριους πρόσφυγες…

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ