Κυριακή 25 Ιουλίου 2021
MENU

Ψηφιακό ευρώ: Πάλι ουραγός η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η Κίνα έχει θέσει ήδη σε κυκλοφορία, σε δοκιμαστικό στάδιο, το ηλεκτρονικό γουάν κόβοντας την κορδέλα μεταξύ των μεγαλύτερων κεντρικών τραπεζών του κόσμου στον αγώνα δρόμου έκδοσης ψηφιακών νομισμάτων.

Οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να θέσουν σε δοκιμαστική κυκλοφορία το ψηφιακό δολάριο, επίσης σε πιλοτική μορφή, αυτό το καλοκαίρι.

Κι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μην αφήνοντας καμιά ευκαιρία να πάει χαμένη για να αποδείξει την παροιμιώδους αρτηριοσκλήρωσης γραφειοκρατία της, δήλωσε την εβδομάδα που μας πέρασε ότι «στόχος μας είναι να είμαστε έτοιμοι, στο τέλος αυτών των δύο ετών, να ξεκινήσουμε να αναπτύσσουμε ένα ψηφιακό ευρώ, που θα χρειαστεί περίπου τρία χρόνια». Κι αυτή η απόφαση ας μην θεωρείται δεδομένη! «Η απόφαση για το αν θα εκδοθεί  ή όχι ψηφιακό ευρώ θα έρθει μόνο σε ένα ύστερο στάδιο», διευκρινίζει το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο η Φρανκφούρτη να μην προχωρήσει στην έκδοση του ψηφιακού ευρώ…

Οι ανησυχίες που προβάλει ο θεματοφύλακας του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος για το ψηφιακό νόμισμα μόνο ήσσονος σημασίας δεν είναι. Πρώτη σε σημασία είναι η ασφάλειά του, ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο παραβίασης της ιδιωτικότητας του κατόχου του, κλοπής του, ακόμη και μετατροπής του σε μέσο ξεπλύματος βρόμικου χρήματος. Δεύτερη σε σημασία ανησυχία είναι η σταθερότητά του ώστε όχι μόνο να αποτραπεί το ενδεχόμενο να εξελιχθεί σε μέσο κερδοσκοπίας ή έστω επένδυσης κι από κει σε φούσκα όπως έχει συμβεί με το Bitcoin και τα άλλα κρυπτονομίσματα, αλλά επίσης να ελέγχεται πλήρως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι δε αγοραπωλησίες του να μην εξελιχθούν σε μια ανεξάρτητη και απρόβλεπτη μεταβλητή που θα επηρεάζει τη νομισματική κυκλοφορία ή ακόμη και τη συναλλαγματική ισοτιμία του. Καθόλου τυχαία δεν είναι η διαβεβαίωση πώς το ψηφιακό ευρώ θα είναι συμπλήρωμα και όχι υποκατάστατο του ευρώ. Τρίτη σε σημασία είναι η τυπική δέσμευση της ΕΚΤ όπως και κάθε κεντρικού πιστωτικού ιδρύματος, να τιμήσει την αποστολή του καθιστώντας το ψηφιακό ευρώ δημόσιο αγαθό, εξασφαλίζοντας την πρόσβαση σε κάθε ενδιαφερόμενο. Είναι το αντίτιμο του κρατικού μονοπωλίου στην έκδοση του χρήματος.

Το συγκεκριμένο ωστόσο μονοπώλιο, έστω στην πρωτογενή του μορφή – αποκλείοντας δηλαδή εκείνο το χρήμα που δημιουργούν οι εμπορικές τράπεζες κι άλλοι οργανισμοί, παρήλθε προ πολλού με την κυκλοφορία των κρυπτονομισμάτων. Η πρόσφατη ανακοίνωση της Tesla ότι δέχεται την αγορά των πανάκριβων ηλεκτρικών αυτοκινήτων της με Bitcoin εισάγει κι επίσημα το κορυφαίο κρυπτονόμισμα στα σαλόνια των μεγάλων και ισχυρών νομισμάτων. Αυτή την πραγματικότητα τρέχει να προλάβει ο θεματοφύλακας του ευρώ, που όσο επεκτείνεται δημιουργεί και μια απειλή: Εντός της ίδιας της ευρωπαϊκής ηπείρου οι διαρκώς επεκτεινόμενες και ελέω πανδημίας συναλλαγές με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, Paypal ή μέσω e-banking να είναι σε λίγο ακόμη κι αυτές για τους …boomers και ένα αυξανόμενο ποσοστό νέων και υψηλών εισοδημάτων να κάνει αγορές μέσω των κρυπτονομισμάτων που ήδη κατέχει. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο ναρκοθετεί κάθε σχέδιο νομισματικής κυριαρχίας, αφήνοντα έξω το ευρώ και τα νομισματικά εργαλεία  από τα μεγαλεπήβολα σχέδια ψηφιακού μετασχηματισμού της Ευρώπης.

Πολύ περισσότερο, η εξάπλωση των κρυπτονομισμάτων και των ψηφιακών νομισμάτων Κίνας και ΗΠΑ θέτει εν αμφιβόλω τα επεκτατικά σχέδια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής τράπεζας. Μέχρι στιγμής γύρω στο 30% των ευρώ που βρίσκονται συνολικά σε κυκλοφορία (1.100 δισ. ευρώ) χρησιμοποιείται εκτός της ευρωζώνης, αποτελώντας ένα μέτρο της οικονομικής της επιρροής. Την εμβέλεια του ευρώ επιβεβαιώνει επίσης το δεύτερο βάραθρο που κατέχει στον παγκόσμιο νομισματικό ανταγωνισμό, βάσει των πιο διαφορετικών μεταβλητών, που περιλαμβάνονται σε έκθεση της ΕΚΤ για τον παγκόσμιο ρόλο του ευρώ. Ενδεικτικά, σε ό,τι αφορά τα μέσα παγκόσμιων πληρωμών, το 42% διεξάγεται σε δολάρια,  το 31% σε ευρώ, το 3% σε γιεν και το 2% σε γουάν. Στα αποθέματα διεθνών συναλλαγών το 64% είναι σε δολάριο, το 20% σε ευρώ, το 4% σε γιεν και το 1% σε γουάν. Το διεθνές χρέος το 63% αποτιμάται σε δολάρια, το 22% σε ευρώ, το 4% σε γιεν, κοκ.  Αυτή η σταθερά δεύτερη θέση του ευρώ απειλείται, αν τα ψηφιακά νομίσματα αρχίσουν να κυριαρχούν στις καθημερινές συναλλαγές! Στο ψηφιακό γουάν που εμφανίζεται στα κινητά των Κινέζων ακόμη και χωρίς σύνδεση μόνο τυχαία δεν είναι η εμφάνιση του Μάο Τσε Τουνγκ. Συστατικός μύθος της δημιουργίας και της φρενήρους ανάπτυξης της Κίνας ο μεγάλος τιμονιέρης, επανέρχεται στο γουάν για να υπογραμμίσει τη συνέχεια του κινέζικου κράτους και τα πρωτεία που πλέον κατέχει σε ένα νέο πεδίο οικονομικού ανταγωνισμού.

Ο ρόλος που διαδραμάτισε ο διεθνής ανταγωνισμός στην επιτάχυνση των ευρωπαϊκών σχεδίων για κυκλοφορία ψηφιακού ευρώ αναφέρεται κι επίσημα στην έκθεση που κυκλοφόρησε η ΕΚΤ τον Οκτώβριο του 2020 για το ψηφιακό ευρώ: «Οι ηγέτες της ευρωζώνης επισήμαναν πρόσφατα ότι ο ισχυρός διεθνής ρόλος του ευρώ είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομικής αυτονομίας. Η έκδοση των ψηφιακών νομισμάτων των κεντρικών τραπεζών από πολλές ξένες κεντρικές τράπεζες θα μπορούσε να ενδυναμώσει τη θέση άλλων διεθνών νομισμάτων σε βάρος του ευρώ.  Σε μια τέτοια περίπτωση, το Ευρωσύστημα πρέπει να προβληματιστεί για την έκδοση του ψηφιακού ευρώ, για να υποστηρίξει εν μέρει το διεθνή ρόλο του ευρώ, υποκινώντας τη ζήτηση του ευρώ μεταξύ των ξένων επενδυτών».  Μόνο, που αν δούμε τα βήματα που έχουν ήδη πραγματοποιήσει Κίνα και ΗΠΑ, μάλλον είναι αργά…

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Βαρύ λογαριασμό καλείται να πληρώσει η Γερμανία για τη «βιβλική καταστροφή»

Ιστορικής κλίμακας καταστροφές στην Δυτική Γερμανία 1,3 δις ευρώ θα κοστίσει στην Γερμανία, με ένα πρώτο υπολογισμό, η βιβλική καταστροφή...

Δεν πείθουν οι εξηγήσεις της ΕΡΤ

Χθες το βράδυ ο προϊστάμενος του αθλητικού τμήματος της ΕΡΤ έδωσε εξηγήσεις για τη μη ζωντανή μετάδοση της προσπάθειας...

Αλ. Τσίπρας: Ως κυβέρνηση θα καταργήσουμε την ελάχιστη βάση εισαγωγής

Στην κατάργηση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής αλλά και την δυνατότητα να καταθέσουν μηχανογραφικό δελτίο με τους φετινούς βαθμούς όσοι...