Δευτέρα 18 Απριλίου 2022

Στην ανάπτυξη της «ασύμμετρης οργανοκατάλυσης» το Νόμπελ Χημείας

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Γερμανός επιστήμονας Μπένγιαμιν Λιστ και ο Αμερικανός Ντέιβιντ Μακμίλαν τιμήθηκαν σήμερα με το Νόμπελ Χημείας 2021 για την ανάπτυξη ενός νέου εργαλείου σύνθεσης μορίων που επέτρεψε να “πρασινίσει” η χημεία και να βελτιωθεί η φαρμακευτική έρευνα.

Οι καταλύτες -ουσίες που ελέγχουν και επιταχύνουν τις χημικές αντιδράσεις, χωρίς ωστόσο να αποτελούν μέρος του τελικού προϊόντος- είναι θεμελιώδη εργαλεία για τους χημικούς. Ωστόσο οι ερευνητές πίστευαν για καιρό ότι δεν υπήρχαν, κατ’αρχήν, παρά δύο είδη διαθέσιμων καταλυτών: τα μέταλλα και τα ένζυμα.

Η καινοτομία τους

Ο Μπένγιαμιν Λιστ και ο Ντέιβιντ ΜακΜίλαν, 53 ετών και οι δύο, τιμώνται με το βραβείο Νόμπελ, επειδή το 2000, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, δημιούργησαν ένα τρίτο είδος καταλύτη, την ασύμμετρη οργανοκατάλυση, ένα νέο και ευφυές εργαλείο για τη σύνθεση μορίων, το οποίο αναπτύχθηκε με εκπληκτική ταχύτητα έκτοτε.

Ο Λιστ και ο Μακμίλαν ανέπτυξαν την ασύμμετρη οργανοκατάλυση χρησιμοποιώντας “μικρά οργανικά μόρια”, όπως η προλίνη, προσθέτει η επιτροπή. Σε αντίθεση με τα μέταλλα και τα ένζυμα, η προλίνη είναι ένα “ονειρεμένο” εργαλείο για τους χημικούς: είναι ένα πολύ απλό, φθηνό μόριο το οποίο σέβεται επίσης το περιβάλλον.

Οι οργανικοί καταλύτες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προκαλέσουν πολλές χημικές αντιδράσεις χρησιμοποιώντας αυτές τις αντιδράσεις, οι ερευνητές μπορούν τώρα να δημιουργήσουν αποτελεσματικότερα οτιδήποτε, από νέα φαρμακευτικά προϊόντα ως μόρια τα οποία μπορούν να αιχμαλωτίσουν το φως σε ηλιακά κύτταρα“, καταλήγει η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας στην ανακοίνωσή της.

Οι δηλώσεις των νικητών

Πρόκειται για τεράστια έκπληξη“, ήταν η αντίδραση του Λιστ, τον οποίο ενημέρωσε τηλεφωνικώς η Ακαδημία Νόμπελ. “Νόμιζα ότι κάποιος μου κάνει πλάκα. Έτρωγα το πρωινό μου με τη γυναίκα μου. Συνήθως μου έλεγε ‘έχε το νου σου στο τηλέφωνο μην πάρει κανείς από την Σουηδία’, αλλά σήμερα δεν έκανε το αστείο αυτό“, πρόσθεσε ο ερευνητής του Ινστιτούτου Μαξ-Πλανκ, που βρίσκεται στην Ρουρ.

Και όταν η Σουηδία φάνηκε πράγματι στο τηλέφωνο (…) ήταν μια πολύ ξεχωριστή στιγμή που δεν θα ξεχάσω ποτέ“, συνέχισε ο Λιστ.

Το βραβείο

Το Νόμπελ Χημείας απονέμεται από τη Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών (985.000 ευρώ). Η εβδομάδα των Νόμπελ συνεχίζεται στη Στοκχόλμη αύριο, Πέμπτη, με το Νόμπελ Λογοτεχνίας και την Παρασκευή με το Νόμπελ Ειρήνης – το τελευταίο είναι το μόνο που ανακοινώνεται στο Όσλο. Το πιο πρόσφατο Νόμπελ Οικονομίας θα κλείσει τα φετινά Νόμπελ την ερχόμενη Δευτέρα.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ