Σάββατο 15 Ιανουαρίου 2022

Αυτή είναι η πρώτη παρέλαση που έδειξε η τηλεόραση

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Του ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΕΝΔΡΙΝΟΥ

Για πολλούς μια στρατιωτική παρέλαση είναι ένα διαφημιστικό μήνυμα διαρκείας.

«Εμείς έχουμε τον καλύτερο στρατό, εμείς έχουμε και τα καλύτερα όπλα. Οι πύραυλοι τάδε μπορούν να πλήξουν στόχο σε απόσταση… τόσων χιλιομέτρων, το κανόνι… δείνα είναι ότι πιο σύγχρονο υπάρχει σήμερα…»

Για άλλους πάλι είναι ένα θέαμα που δεν πρέπει να χάσουν. Το αποδεικνύουν και οι τηλεθεάσεις που κάνουν όταν τις μεταδίδει η ΕΡΤ.

Η τηλεόραση άλλαξε, όπως και στον αθλητισμό, τον τρόπο παρακολούθησης του θεάματος. Δεν χρειάζεται να είσαι εκεί για να την παρακολουθήσεις. Αφήνεσαι στην τηλεοπτική εικόνα. Όμως πότε για πρώτη φορά οι τηλεοπτικοί μας δέκτες γέμισαν με «τα περήφανα νιάτα», τους «ατρόμητους καταδρομείς» και όλα τα σχετικά;

Πάμε πίσω στα 1969. Τόπος η Θεσσαλονίκη και η επέτειος της απελευθέρωσης της πόλης το 1912, αλλά και ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου 1940 είναι η ευκαιρία. Δύο παρελάσεις σε…. συσκευασία μιας;

F 19 1

Φυσικά και όχι. Μην ξεχνάμε ότι στη χούντα άρεσαν οι παρελάσεις. Ήταν το θέαμα που προσέφεραν στο λαό και μια καλή ευκαιρία να μιλήσουν οι εκφωνητές για το έργο που έχουν επιτελέσει οι Ένοπλες Δυνάμεις. Μας… έσωσαν το 1967 από τον κομμουνισμό, θα μας σώσουν από κάθε ξένο που θα απειλήσει τη χώρα μας.

Τώρα θα πείτε, το 1974 που έγινε επιστράτευση και ζήτησε η χούντα νο2 από τους νέους της εποχής να προστατεύσουν τη χώρα τους επικράτησε άνευ προηγμένου μπάχαλο. Όπλα δεν υπήρχαν, σφαίρες το ίδιο, στολές για τους φαντάρους επίσης.

Ξεφύγαμε όμως …

Σεπτέμβριο του 1969 η ελληνική τηλεόραση βρέθηκε στην ανάγκη να καλύψει το Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα Στίβου στο «Γ. Καραϊσκάκης». Για την τηλεοπτική μετάδοση σε όλη την Ευρώπη των αγώνων προμηθεύθηκε τρία συνεργεία εξωτερικών μεταδόσεων με τέσσερις κάμερες το καθένα. Η ΥΕΝΕΔ πήρε άλλο ένα. Κι αφού κάλυψε τους αγώνες αποφάσισε να τα αξιοποιήσει.

Το πιο κοντινό γεγονός ήταν οι εορταστικές εκδηλώσεις σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα. Τότε οι παρελάσεις ήταν… διπλές. Μια στην Αθήνα και μια στη Θεσσαλονίκη.

Οι εφημερίδες μέρες νωρίτερα προετοίμαζαν το κοινό.

f21

Όσο περνούσε ο χρόνος προέκυπταν τεχνικά προβλήματα. Τους αγώνες Στίβου τους είχαν καλύψει Ιταλοί τεχνικοί για να αποφύγουν τις… κακοτοπιές. Τώρα οι δικοί μας για πρώτη φορά θα μετρούσαν τις δυνάμεις τους. Όμως η απόφαση είχε ληφθεί.

F 313

Στο τηλεοπτικό πρόγραμμα της βραχύβιας χουντικής εφημερίδας «Νέα Πολιτεία» διαβάζουμε ότι την Κυριακή 26 Οκτωβρίου και τα δύο δίκτυα έδειξαν τη Δοξολογία από τη Θεσσαλονίκη:

F 411

Δύο μέρες αργότερα πήραν σειρά οι δύο στρατιωτικές παρελάσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

F 510

Στην περιγραφή, από το στούντιο, ήταν ο Ιάσων Μοσχοβίτης, αρχισυντάκτης ειδήσεων του ΕΙΡ και από τους κορυφαίους δημοσιογράφους της εποχής που αργότερα έγινε ο πρώτος διευθυντής ειδήσεων στο ΜΕΓΚΑ.

Tην τηλεσκηνοθεσία των μεταδόσεων για την Θεσσαλονίκη είχε ο Γιώργος Κάρτερ και για την Αθήνα ο Γιώργος Αναστόπουλος, εκφωνητές του ραδιοφώνου παλαιότερα που είχαν σπουδάσει τηλεόραση στην Αυστρία και στην Αμερική αντίστοιχα. Λόγω εμπειρίας στο εξωτερικό εκτελούσαν και χρέη τηλεσκηνοθετών.

Οι πρώτοι καμεραμέν ήταν οι: Θ. Βουτσάς, Ντ. Παπατριανταφυλλόπουλος, Σ. Βρυσόπουλος, Γιαν. Ντατσόπουλος, Ε. Σκιάνης, Ι. Παπανδρέου και Π. Βρακατσέλης, θρυλικές μορφές,όλοι τους, για την ελληνική τηλεόραση.

Κριτική υπήρξε, αλλά ήταν… ήπια. Όχι επειδή υπήρχε λογοκρισία, αλλά η τηλεόραση που έκανε τα πρώτα της επαγγελματικά βήματα βάδιζε, όπως θα λέγαμε σήμερα σε… αχαρτογράφητα νερά σε τέτοιες μεταδόσεις.

F 69

Λίγους μήνες αργότερα το ίδιο τιμ κάλυψε και τις εκδηλώσεις της 25ης Μαρτίου. Αυτή τη φορά είχαν λυθεί και τα προβλήματα που είχαν προκύψει στην πρώτη κάλυψη. Για παράδειγμα στις δύο Δοξολογίες οι παπάδες δεν άφηναν τις κάμερες να στήσουν στα καλύτερα σημεία γιατί εμπόδιζαν τον κόσμο μέσα στις εκκλησίες. Κάτι αντίστοιχο έγινε και στις παρελάσεις που οι ογκώδεις μηχανές λήψης χαλούσαν τα πλάνα των φωτογράφων.

Στις εκδηλώσεις της 25ης Μαρτίου αυτά λύθηκαν με… δημοκρατικό τρόπο. «Αποφασίζομεν και διατάσσομεν». Έτσι η δουλειά των δύο τηλεσκηνοθετών που ήσαν πλέον επαγγελματίες, ο Γιώργος Δάμπασης για το ΕΙΡ και ο Αχιλλέας Βογιατζής για την ΥΕΝΕΔ ήταν σαφώς ευκολότερη.

Με τα χρόνια οι παρελάσεις έγιναν απαραίτητο τηλεοπτικό προϊόν και μια ευκαιρία για προπαγάνδα υπέρ της χούντας. Ο τηλεθεατής έμενε με την εντύπωση ότι το 1821 ο λαός ξεσηκώθηκε για να φέρει τον Παπαδόπουλο στην εξουσία, ότι το 1940 όσοι πολέμησαν στα βουνά της Αλβανίας, όσοι έχασαν τα πόδια τους από τα κρυοπαγήματα, ή ακόμα χειρότερα τη ζωή τους, το έκαναν για να μπορεί να ποζάρει περήφανος ο «αντιβασιλεύς» Ζωϊτάκης στην εξέδρα των επισήμων!

Πρέπει να ομολογήσουμε ότι μπορεί να πέρασαν 52 χρόνια από τότε, αλλά η γλώσσα των εκφωνητών δεν έχει σημειώσει και μεγάλη πρόοδο. Τα «κλισέ» δίνουν και παίρνουν. Τα όπλα εκσυγχρονίζονται, τα πολεμικά αεροπλάνα κάνουν μεγαλύτερο θόρυβο και μόλις τα προλαβαίνει ο έρημος καμεραμάν καθώς σχίζουν τον ουρανό, αλλά οι φράσεις παραμένουν ίδιες, κάποιες στη Δημοτική κι όχι στην αυστηρή καθαρεύουσα των πρώτη χρόνων. Τα ίδια λόγια επαναλαμβάνονται, δύο φορές το χρόνο (28η Οκτωβρίου και 25η Μαρτίου).

Μόνο στην τελευταία παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2021 στην Αθήνα τα «κλισέ» απέκτησαν ελαφρά (έως… βαριά) γαλλική προφορά προκαλώντας σύγχυση στους «φαν» των παρελάσεων που είχαν συνηθίσει τις «βαριές» φωνές του Αντώνη Πυλιαρού και του Γιώργου Φερέτη κι όχι στην εκλεπτυσμένη και ραφινάτη του Νίκου Αλιάγα.

F 79
Δύο από τις θρυλικές φωνές των παρελάσεων. Αριστερά ο Γιώργος Φερέτης και δεξιά ο Αντώνης Πυλιαρός

«Είπαμε να ψωνίσουμε «Ραφάλ» και φρεγάτες από τους φίλους Γάλλους, αλλά να μην παρουσιάζουμε και τις παρελάσεις στα… ελληνογαλλικά», είπαν κάποιοι.

Τo Luben δεν έχασε την ευκαιρία…

Μπορεί στις μέρες μας οι εκφωνητές να μην μιλούν για την «εθνοσωτήριον επανάστασιν», για τον «κομμουνιστικόν κίνδυνον» κι όλα τα εθνοπατριωτικά που θα άρεσαν ίσως σε αρκετούς υπουργούς, αλλά προτιμούν το «άσπρο – μαύρο». Εμείς και οι άλλοι. Μόνο που στην Ιστορία, στην αληθινή Ιστορία, υπάρχουν όλα τα ενδιάμεσα χρώματα, μόνο έτσι είναι αληθινή.

Θέματα όπως η Επανάσταση ’21, ή το έπος στα βουνά της Αλβανίας, είναι γεγονότα πολύ πιο σύνθετα. Θα πείτε – και με το δίκιο σας – εδώ δεν κατάφερε να τα λύσει κοτζάμ επιτροπή για τα 200 χρόνια, θα τα λύσει ένας εκφωνητής;

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ