Παρασκευή 5 Αυγούστου 2022

Οι δικοί μας πρόσφυγες και το θαύμα τους!

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Του ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΕΝΔΡΙΝΟΥ

Στις 24 Σεπτεμβρίου 1998 η Βουλή των Ελλήνων καθιέρωνε την 14η Σεπτεμβρίου ως «ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό κράτος».

Φέτος, στις 14/9 μόλις 5 (αριθμός πέντε) βουλευτές ήταν εκεί για να κρατήσουν ενός λεπτού σιγή!

Γενικά ως Έθνος δεν φημιζόμαστε, ούτε για τη μνήμη, ούτε για τα αντανακλαστικά μας. Γιατί να διαφέρουν οι Εθνοπατέρες που στο κάτω κάτω εμείς του ψηφίζουμε;

Ακόμη και η ομόφωνη έγκριση της πρότασης ακολούθησε ρυθμούς χελώνας. Στις 12 Μαΐου οι Μικρασιάτες βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Καψής, Γιάννης Διαμαντίδης και Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, κατέθεσαν την πρόταση. Χρειάστηκε να περάσουν τέσσερις μήνες για να φθάσει στη Βουλή. Άλλος ένας μήνας πέρασε μέχρι να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (13/10 αρ. Φύλλου 234).

Φ1 1 1

Κι αν έκανε τόσο καιρό μια απλή πρόταση να εγκριθεί, φανταστείτε το έγινε το 1922 όταν στην Ελλάδα των 5 εκ. κατοίκων ήρθαν 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες! Πόσος χρόνος χρειάστηκε να εγκατασταθούν, να ξεκινήσουν μια νέα ζωή. Η συντριπτική πλειοψηφία ήταν γυναίκες και παιδιά. Οι άνδρες είχε μείνει πίσω κι εξοντώθηκαν στις πορείες θανάτου!

Τον Απρίλιο του 1923 η απογραφή του πληθυσμού έδινε 850.000 πρόσφυγες. Η επόμενη, το 1928, τους ανέβαζε στο 1.221.849. Στο μεταξύ είχαν φθάσει κι άλλοι Έλληνες πρόσγφυγες από τον Πόντο ή την Ανατολική Θράκη!

φ2 1

Το Δημοτικό Θέατρο της Αθήνας που δεν υπάρχει πια, έγινε τόπος διαμονής κάποιων τυχερών προσφύγων

Το ελληνικό κράτος με τη βοήθεια των ξένων προσπάθησε να περιθάλψει όλο αυτό τον κόσμο. Τα προβλήματα πολλά. Δεν υπήρχε ένας συμπαγής πληθυσμός. Υπήρχαν αστοί, γεωργοί, κτηνοτρόφοι, αλλά και 100.000 τουρκόφωνοι που δεν ήξεραν ελληνικά. Οι περισσότεροι πρόσφυγες ήταν δεμένοι με το χώρο τους. Εκεί δημιουργούσαν κι έβγαζαν το ψωμί ή του παντεσπάνι τους.

Όλοι τους στεγάστηκαν πρόχειρα σε άθλιες σκηνές ή παράγκες σε περιοχές έξω από τα αστικά κέντρα. Η Καλαμαριά στη Θεσσαλονίκη, το Περιστέρι και η Καισαριανή στην Αθήνα, η Κοκκινιά, και η Δραπετσώνα, στον Πειραιά έγιναν ο νέος τους τόπος.

φ3 1

Στα Γιάννινα στήθηκαν σκηνές στην κεντρική πλατεία κι αποτέλεσαν προσωρινό τόπο διαμονής των προσφύγων.

Το ελληνικό κράτος με πολύ κόπο τους έδωσε γη να καλλιεργήσουν. Κτήματα που ανήκαν στους Τούρκους (ανταλλαγή πληθυσμών), στους κοτσαμπάσηδες (802.000 στρέμματα), στο Δημόσιο (746.000) στην εκκλησία (141.000) ξαναγεννήθηκαν στα χέρια των άξιων αυτών ανθρώπων.

Οι ντόπιοι πληθυσμοί αντιμετώπισαν επιφυλακτικά τους πρόσφυγες για να μην πούμε εχθρικά. Οι φτωχοί έλεγαν πως ρίχνουν τα μεροκάματα στην προσπάθειά τους να δουλέψουν, οι πλούσιοι μιλούσαν για αλλοίωση του πληθυσμού. Η παρουσία τους ανέτρεψε τις ισορροπίες που επικρατούσαν για χρόνια! Πολιτικές και κοινωνικές.

Φ4 1

Ακόμα και στο Θησείο στήθηκαν σκηνές και παρέμειναν εκεί για χρόνια μέχρι την οριστική μετεγκατάσταση των προσφύγων.

Κι όμως αυτή η «μίξη» των απογόνων των πρώτων αποίκων της Μικράς Ασίας, πριν χιλιάδες χρόνια, με τους «γηγενείς», τους Παλαιοελλαδίτες, όπως αυτοπροσδιορίζονταν έδωσε μια νέα Ελλάδα. Για πρώτη φορά το κράτος Ελλάδα είχε περισσότερο πληθυσμό από την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή που απλά κατοικούσαν Έλληνες. Κι αυτοί οι ρακένδυτοι άνθρωποι που έφθασαν εδώ κατάφεραν να προκόψουν.

Από αυτούς βγήκαν:

Πετυχημένοι επιχειρηματίες
Επιστήμονες
Οι πνευματικοί τους εκπρόσωποι επηρέασαν τη γενιά του ’30 που άλλαξε την πεζογραφία και την ποίηση
Το ρεμπέτικο τραγούδι εμπλουτίστηκε με στοιχεία του σμυρνέικου. Το κράμα που προέκυψε το τραγουδάμε ακόμα.
Ακόμα και η ταπητουργία που ήταν άγνωστη στον ελληνικό χώρο γνώρισε άνθιση.
Το βασικότερο όμως είναι ότι περιοχές όπως η Μακεδονία απέκτησαν συμπαγή ελληνικό πληθυσμό.

Ακόμα και τώρα, σχεδόν ένα αιώνα μετά τον «ξεριζωμό» οι απόγονοι αυτών των ανθρώπων θυμούνται τις ρίζες τους και καμαρώνουν.

Ίσως το 2022 δώσει την ευκαιρία να μην αναζητήσουμε απλά τα αίτια της τραγωδίας εκείνης, αλλά και να ασχοληθούμε με το πόσο άλλαξαν (προς το καλύτερο) την Ελλάδα. Σε όλους τους τομείς.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ