Κυριακή 19 Ιουνίου 2022

Βιβλία στη φωτιά, από την Ελλάδα του ’36 και του ΄67 στο σήμερα μια… σπίθα δρόμος! – Κομμουνιστές ο Παπαδιαμάντης και ο Περικλής

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Του ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΕΝΔΡΙΝΟΥ

Η Εύβοια το καλοκαίρι υπέφερε από τις φωτιές. Στην περιοχή έγινε οικολογικό έγκλημα. Πριν λίγες μέρες στην πρωτεύουσα του νομού, στη Χαλκίδα, άναψαν πάλι φωτιές, για να καταστρέψουν οξυγόνο, πνευματικό αυτή τη φορά: Εκαψαν βιβλία!

Οι επίσημοι στις δηλώσεις τους μίλησαν για Μεσαίωνα. Ίσως ξέχασαν ή να μην ήθελαν να μιλήσουν για φασισμό.

Αντί να πάνε αιώνες πίσω για κάτι που γινόταν στη Δύση, θα μπορούσαν να επικαλεστούν αυτά που έγιναν στον Ελληνικό Μεσαίωνα της δικτατορίας Μεταξά, όχι αιώνες, αλλά δεκαετίες πίσω.

Βιβλία δεν έκαιγαν μόνο οι Ναζί, αλλά και οι οπαδοί του Μεταξά με τις ευλογίες μάλιστα του Στρατού και της Αστυνομίας!

Πριν προλάβει ο δικτάτορας να κάτσει στην καρέκλα του, υπήρξαν οπαδοί του που θέλησαν να κάψουν τα κομμουνιστικά βιβλία. Η αρχή έγινε στην Αθήνα και στον Πειραιά. Στις 4 Αυγούστου 1936 έγινε η δικτατορία, δύο μέρες αργότερα άρχισε η καύση των βιβλίων από διάφορες ακροδεξιές οργανώσεις με τις ευλογίες του επίσημου κράτους.

Φοιτητικές οργανώσεις και ακροδεξιές ομάδες, οργάνωσαν τελετές ανάλογες του Χίτλερ που από το 1933 είχε αρχίσει να καίει τα βιβλία που θα έβλαπταν το όραμά του.

Στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου στην Αθήνα και στο Πασαλιμάνι, στον Πειραιά, ρίχτηκαν στην πυρά χιλιάδες βιβλία… κομμουνιστικού περιεχομένου.

Η εφημερίδα «Εθνική» από την οποία πήραμε και την κεντρική φωτογραφία του θέματος, δίνει το κλίμα που επικράτησε και αποκαλύπτει το που βρέθηκαν τα βιβλία. Μάλιστα ομολογεί ότι κάηκε ένα μόνο μέρος των κατασχεθέντων. Κι αναρωτιέται για την τύχη των υπολοίπων που έχουν στοιβαχθεί σε αποθήκες. Ζητά να καούν κι αυτά. Ανησυχούσε μήπως και διασωθούν!

F 153

Θα αναρωτηθεί κανείς: Ποια ήταν τα κομμουνιστικά βιβλία; Μεταξύ αυτών που κάηκαν ήταν τα «Ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου, η «Ζωή εν τάφω» του Στρατή Μυριβήλη, η «Καταγωγή των ειδών» του Δαρβίνου! Όλοι αυτοί κομμουνιστές;

Δύο χρόνια αργότερα στη «μαύρη λίστα» προστέθηκε και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Βιβλία του ήταν μεταξύ των 445 που απαγόρευσε ο πανίσχυρος υπουργός Ασφαλείας Μανιαδάκης με την 16.80.151γ/5-11-38 εγκύκλιό του.

Το ίδιο καθεστώς αφαίρεσε αποσπάσματα από την «Αντιγόνη» και τον «Επιτάφιο». Προφανώς υπήρχαν πληροφορίες ότι ο Σοφοκλής και ο Περικλής είχαν… σχέσεις με το ΚΚΕ.

Παρήγορο είναι ότι σοβαρές εφημερίδες της Αθήνας απέφυγαν να προβάλλουν την εκδήλωση. Παράδειγμα η «Ακρόπολις» που την περιόρισε σε ένα μονόστηλο στην 2η σελίδα.

F 356

Στη Θεσσαλονίκη, η αντίστοιχη τελετή έγινε λίγες μέρες αργότερα. Προφανώς για να οργανωθεί καλύτερα. Ως ημερομηνία επιλέχτηκε η 16η Αυγούστου. Μάλιστα όχι μόνο η Αστυνομία, αλλά και ο Στρατός κάλεσαν τον κόσμο να δώσει δώσει το παρόν. Η καλύτερη οργάνωση έφερε και μεγαλύτερες καταστροφές. Δεν κατασχέθηκαν μόνο τα… ρυπαρά έντυπα από τους πάγκους ή τα βιβλιοπωλεία, αλλά και τις βιβλιοθήκες. Ορδές αστοιχείωτων παρακρατικών ουσιαστικά έμπαιναν και έκαναν πλιάτσικο.

Οι εφημερίδες της πόλης έδωσαν μάχη για το ποια θα προβάλλει καλύτερα το γεγονός. Από την παραμονή της εκδήλωσης που έγινε στο Λευκό Πύργο καλούσαν τον κόσμο να βρίσκεται εκεί:

f 449
Η εφημερίδα «Φως» προβάλλει δεόντως την ανακοίνωση της αστυνομίας και δίνει λεπτομέρειες για το πως συγκεντρώθηκαν τα βιβλία.

Στην εφημερίδα «Νέα Αλήθεια» διαβάζουμε ότι από τις παραμονές της εκδήλωσης γινόταν κατάσχεση κομμουνιστικών και άλλων… ανατρεπτικών βιβλίων. Δεν μας λέει όμως ποιος αποφάσιζε και τι σημαίνει ανατρεπτικό βιβλίο.

Στην… ουρά του ρεπορτάζ η ανακοίνωση της ΕΕΕ, της παρακρατικής οργάνωσης που θυμίζει σε πολλά τους σημερινούς φύλακες του Συντάγματος. Στρατιωτική εκπαίδευση και μονοπώλιο στην αγάπη προς την πατρίδα. Η ΕΕΕ το… απέδειξε λίγα χρόνια αργότερα, όταν τα μέλη της επάνδρωσαν το μόνο γερμανοντυμένο τάγμα στην Ελλάδα, αυτό του Πούλου που ακολούθησε τους Γερμανούς στην οπισθοχώρηση στη Γερμανία.

F 544

Η «τελετή» καλύπτει μεγάλο μέρος της πρώτης σελίδας όλων των εφημερίδων. Η «Μακεδονία» που διαφήμιζε ότι στη Βόρεια Ελλάδα πουλά όσα όλες οι άλλες εφημερίδες μαζί, το είχε βασικό φωτογραφικό στην πρώτη σελίδα!

F 636 scaled

Ο «Ταχυδρόμος» δεν αρκείται στις φωτογραφίες. Δίνει και πλήρη περιγραφή της «εκδήλωσης»…

F 731 1

Τους ξεπερνά όλους το «ΦΩΣ» που ανακαλύπτει και… συμβολισμούς στη βάρβαρη αυτή πράξη.

f 824 scaled

Κι επειδή τα… ανατρεπτικά βιβλία υπήρχαν παντού, στις 20 Σεπτεμβρίου 1936 έγινε ανάλογη εκδήλωση και στη Ξάνθη. Η επιλογή της πόλης δεν ήταν τυχαία. Στα καπνοτόπια της περιοχής κυριαρχούσαν οι οπαδοί του ΚΚΕ. Με τέτοιες εκδηλώσεις έστελνε η δικτατορία το δικό της μήνυμα όχι μόνο στους εργάτες της περιοχής, αλλά και στον Μουσουλμανικό πληθυσμό.

Στη χούντα του 1967 δεν κάηκαν βιβλία, τουλάχιστον δημόσια. Ο Παπαδόπουλος και οι συνεργάτες του, όμως, ξεπέρασαν σε αριθμό τα «απαγορευμένα βιβλία» του Μεταξά. Από 445 τα… εκτόξευσαν στα 1.046. Ανάμεσά τους αρχαίοι Έλληνες κλασσικοί, ακόμη και ο Αλεξάντερ Σολζενίτσιν, ο διασημότερος αντικαθεστωτικός Ρώσος συγγραφέας της εποχής εκείνης. Μάλιστα ο «Πάπυρος» για να κυκλοφορήσει το έργο του «Μια ημέρα του Ιβάν Ντενίσοβιτς» τρόμαξε να πείσει τους φωστήρες του καθεστώτος ότι έκανε κριτική στο καθεστώς της ΕΣΣΔ!

Σήμερα γυρίζουμε αργά, αλλά σταθερά σε εκείνες τις εποχές. Άνθρωποι χαίρονται να βλέπουν βιβλία να καίγονται και την ίδια στιγμή φωνάζουν για την καταπάτηση των ελευθεριών που δίνει το Σύνταγμα. Ετοιμάζονται, μάλιστα, να το «προστατεύσουν» με στρατιωτική εκπαίδευση και όπλα στα χέρια.! Τότε θαύμαζαν τον Χίτλερ, τώρα προφανώς θαυμάζουν τους… καουμπόηδες του Τραμπ που όρμησαν στο Καπιτώλειο…

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ