Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2022

Δεκέμβρης του ’44 – Η συγκλονιστική ανταπόκριση του BBC από την Πλατεία Συντάγματος τη Ματωμένη Κυριακή και οι ξεχασμένες φωτογραφίες της μεγάλης σφαγής

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Του ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΕΝΔΡΙΝΟΥ

Η Αθήνα ήταν «ανοχύρωτη πόλη». Δεν έγιναν μάχες ούτε όταν μπήκαν οι Γερμανοί (27-4-1941) ούτε όταν έφυγαν (11-10-1944).

Αλίμονο αυτοί που δεν τη σεβάστηκαν ήταν οι ίδιοι οι Έλληνες! Οι, θεωρητικά, σύμμαχοι ενός πολέμου που δεν είχε τελειώσει ακόμα ισοπέδωσαν τη πόλη. Τα περίφημα Δεκεμβριανά ήταν το πρώτο μέρος ενός εμφύλιου πολέμου που κράτησε μέχρι το 1949.

Οι καταστροφές, αλλά και ο φόρος αίματος που πλήρωσε η ελληνική πρωτεύουσα συγκρίνονται μόνο με τη περίοδο της Κατοχής. Δεν είναι υπερβολή.

Στις 37 μέρες που κράτησαν τα Δεκεμβριανά οι καταστροφές ήταν περισσότερες από τις 1.625 μέρες της Γερμανικής κατοχής. Εκεί τουλάχιστον ο εχθρός ήταν φανερός. Στεκόταν απέναντι. Εδώ, το Δεκέμβριο του ’44, τον έβρισκες παντού.

Υπάρχει ένα μοναδικό ηχητικό ντοκουμέντο. Ο ρεπόρτερ του BBC μεταδίδει ΖΩΝΤΑΝΑ από την Πλατεία Συντάγματος τη ματωμένη διαδήλωση και ρίχνει ευθύνες για το αίμα που έτρεξε εκείνη την Κυριακή 3 του Δεκέμβρη στην αστυνομία. Ακούστε τη συγκλονιστική περιγραφή με ελληνικούς υπότιτλους

f 145
Άγγλοι στρατιώτες φωτογραφίζονται με φόντο την Ακρόπολη τις μέρες των Δεκεμβριανών

Αποφασιστική συμβολή στις μάχες του Δεκέμβρη είχε το Αγγλικό εκστρατευτικό σώμα που αποβιβάστηκε στην Αθήνα. Ο επικεφαλής του Ρόναλντ Σκόμπι κατηγορήθηκε από το ΕΑΜ ως υπερπρωθυπουργός με μεγαλύτερες εξουσίες από τον Γεώργιο Παπανδρέου, τον πρωθυπουργό της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας. Και δεν είχε άδικο.

F 247
Τα Χριστούγεννα του ’44 ήρθε στην Αθήνα ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Ουίστον Τσόρτσιλ. Ήθελε να στείλει το μήνυμα στην Αριστερά ότι δεν θα αφήσει την Ελλάδα να φύγει από την Αγγλική ζώνη επιρροής. Κάτω αριστερά επιθεώρηση των μονάδων της αγγλικής RAF από τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου

Η απόφαση της κυβέρνησης για τη δημιουργία Eθνοφυλακής και τη διάλυση των ανταρτικών ομάδων ήταν η αφορμή των γεγονότων. Οι εξελίξεις υπήρξαν ραγδαίες.

30 Νοεμβρίου, εκδίδεται διαταγή του πρωθυπουργού για τη διάλυση των αντάρτικων δυνάμεων.

1η Δεκεμβρίου, παραιτούνται οι τέσσερις υπουργοί του ΕΑΜ.

2 Δεκεμβρίου, αποβιβάζονται στο Φάληρο 6.000 Βρετανοί στρατιώτες και δύο ελληνικά τάγματα.

3 Δεκεμβρίου, πραγματοποιείται το ματωμένο συλλαλητήριο στη Πλατεία Συντάγματος.

F 349
Ποτέ άλλοτε τον 20ο αιώνα δεν είχε ζήσει σε τέτοια έκταση μάχες μέσα στην ίδια την πόλη. Αριστερά Άγγλοι στρατιώτες πιθανότατα στην οδό Αιόλου, δεξιά πολυβολείο επάνω σε ταράτσα μονοκατοικίας

Μέχρι τις 11 Ιανουαρίου 1945 που υπογράφεται η κατάπαυση του πυρός μεταξύ των δυνάμεων του ΕΛΑΣ και των Βρετανών στην Αθήνα έχει αλλάξει η κυβέρνηση (πρωθυπουργός ο Πλαστήρας) και η Αθήνα θα είναι ένας σωρός ερειπίων.

Από την άλλη πλευρά οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν αποκτήσει «ζωτικό χώρο». Πριν τις μάχες του Δεκεμβρίου έλεγχαν ένα μικρό χώρο στο κέντρο της Αθήνας. Τώρα θα μπορούσαν να οργανώσουν το νέο κράτος απερίσπαστες χωρίς τη φανερή τουλάχιστον παρουσία των ενόπλων του ΕΛΑΣ.

F 441
Επάνω αριστερά, αγγλικά τανκ μπροστά στα γραφεία του ΕΑΜ στην οδό Κοραή. Δυνάμεις πεζικού είναι έτοιμοι να εισβάλουν στο κτίριο. Δεξιά άρμα μάχης στο εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Κάτω αριστερά μάχες μέσα στην πόλη και δεξιά σε συνοικία.

Οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται ανήκουν, στην πλειονότητά τους, στον Αγγλικό στρατό που τις απαθανάτισε για τη δική του μάχη εντυπώσεων όχι μόνο στη Βρετανία, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο. Τα γεγονότα της Αθήνας δημιούργησαν αίσθηση και προβλήθηκαν δεόντως στον διεθνή τύπο παρά το γεγονός ότι ο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμος ήθελε ακόμα πέντε μήνες για να τελειώσει και ο Γερμανικός στρατός, όπως κι ο Χίτλερ συνέχιζαν να μάχονται…

f 536
Οι φορείς της κυβερνητικής εξουσίας. Αριστερά ο αντιβασιλιάς Δαμασκηνός και δεξιά ο Ρόναλντ Σκόμπι

F 629
Αριστερά, αγγλικές δυνάμεις υποστηριζόμενες από εθνικιστές σε θέση μάχης. Προσέξτε το γερμανικό κράνος του ένοπλου αριστερά στην άκρη. Πάνω δεξιά δυνάμεις του ΕΑΜ προσπαθούσαν να σταματήσουν τα Αγγλικά τανκ με αυτοσχέδιο οδοφράγματα. Στη κατασκευή τους συμμετείχαν και πολίτες. Ακόμα και μικρά παιδιά που συχνά λειτουργούσαν ως ασπίδα. Κάτω πολίτες στήνουν οδοφράγματα στο κέντρο της Αθήνας

f 725
Άγγλοι αλεξιπτωτιστές μεταφέρονται στο αεροδρόμιο του Ελληνικού (αριστερά). Σύσκεψη πιλότων για τις περιοχές που θα βομβαρδίσουν (επάνω δεξιά) και κάτω αεροπλάνα της RAF πάνω από την Πλατεία Συντάγματος στη διάρκεια των Δεκεμβριανών

F 820
Μαχητές του ΕΛΑΣ στο κέντρο της Αθήνας (αριστερά). Το χωνί (δεξιά) ήταν τα ΜΜΕ και ΜΚΔ της εποχής. Μετέφεραν ειδήσεις και συνθήματα από γειτονιά σε γειτονιά

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ