Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2022

Οι σκληρές εικόνες της σφαγής στο Μι Λάι και η συγκάλυψη των εγκλημάτων

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Του ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΕΝΔΡΙΝΟΥ

Μέχρι το πρωινό της 20ης Νοεμβρίου 1969 οι κάτοικοι του Κλίβελαντ και γενικότερα όλης της πολιτείας του Οχάιο φοβόντουσαν τους κομμουνιστές, τους χίπις και τους… σεισμούς. Ο μικρόκοσμος των Μεσοδυτικών πολιτειών των ΗΠΑ τους έκανε να αδιαφορούν για το τι συνέβαινε έξω από τη γειτονιά τους.

Κι όμως εκείνη τη μέρα πιάνοντας στα χέρια τους την αγαπημένη τους εφημερίδα, την Plain Dealer τρώγοντας το πρωινό τους ένιωσαν ένα σφίξιμο στο στομάχι. Η πρώτη σελίδα είχε φωτογραφίες πτωμάτων από τον πόλεμο του Βιετνάμ. Ήταν άνδρες, γυναίκες και κυρίως παιδιά. Δεν τους είχαν σκοτώσει – σφάξει είναι η κυριολεκτική έννοια – οι κακοί κομμουνιστές του βορρά, ούτε οι αντάρτες του νότου. Τα χέρια που βάφτηκαν στο αίμα ήταν δικών τους παιδιών, αυτών που είχαν πάει εκεί να γίνουν ήρωες και να φέρουν την Ελευθερία και Δημοκρατία στην πολύπαθη περιοχή.

f 1 3

Οι εσωτερικές σελίδες είχαν ακόμα σκληρότερες εικόνες. Εδώ δεν γινόταν πόλεμος, αλλά κανονική σφαγή αμάχων. «Η κυβέρνηση των ΗΠΑ στέλνει τα παιδιά μας στο Βιετνάμ για να γίνουν… δολοφόνοι;» αναρωτήθηκε ο μέσος Αμερικανός…

f 2 4 2

Τι είχε συμβεί; Ο Ρόν Χέμπερλε ήταν 26 χρόνων, ζούσε στη Χαβάη, ήταν φωτορεπόρτερ κι αποφάσισε να καταγράψει το τι συνέβαινε στο Βιετνάμ. Ζήτησε να πάει, τον δέχτηκαν και τον έκαναν επίσημο φωτογράφο των Αμερικανικών δυνάμεων. Του έδωσαν και φωτογραφική μηχανή. Για καλή του τύχη κράτησε και τη δική του. Το πρωινό της 16ης Μαρτίου 1968 ακολούθησε τους πεζοναύτες σε μια αποστολή. Είχαν την πληροφορία ότι στο χωριό Μι Λάι υπήρχαν Βιετκόνγκ, αντάρτες κομμουνιστές δηλαδή που δρούσαν στο Νότιο Βιετνάμ για λογαριασμό των Βορείων. Μόλις αποβιβάστηκαν οι πεζοναύτες άρχισε η σφαγή.

«Η πρώτη σκέψη που κάναμε ήταν πως θα μας σκότωναν οι Βιετκόνγκ», είπε χρόνια μετά. «Αυτό που στην πραγματικότητα συνέβη ήταν μία εν ψυχρώ δολοφονία από τους ανθρώπους μας. Οι Αμερικανοί στρατιώτες πυροβολούσαν κατά πάντων. Κάποια στιγμή πυροβόλησαν μία ηλικιωμένη γυναίκα εξ επαφής στο κεφάλι (…) Ανάμεσα στις δολοφονίες έκαναν διάλειμμα για φαγητό. Φωτογράφιζα τα πάντα, ακόμη κι αυτό. Ήθελα να καταγράψω κάθε πτυχή αυτής της τρέλας στο φιλμ».

Η πληροφορία για την παρουσία ανταρτών αποδείχτηκε αναληθής. Αυτό δεν εμπόδισε όμως τους Αμερικανούς να σκοτώσουν περισσότερους από 500 ανυποψίαστους χωρικούς που μάλιστα χάρηκαν όταν τους είδαν να φθάνουν στο χωριό τους!

Ο Χέμπερλε κράτησε το φιλμ με τις φωτογραφίες από τη δική του μηχανή κι έστειλε κάποιες άλλες που είχε φωτογραφήσει με την υπηρεσιακή στους ανωτέρους του. Κι αυτές είχαν σκληρές εικόνες, αλλά δεν υπήρξε καμιά αντίδραση για αυτά που έγιναν, από το επιτελείο.

Λίγους μήνες αργότερα επέστρεψε στο Κλίβελαντ, τη πόλη που γεννήθηκε. Έδειξε τις φωτογραφίες σε κάποιους δημοσιογράφους, αλλά αρνήθηκαν να τις δημοσιεύσουν. Έπιασε δουλεία στην Plain Dealer και έδωσε στην εφημερίδα τις φωτογραφίες εκείνης της σφαγής.

Ξέσπασε σάλος. Αρχικά το Πεντάγωνο διέταξε έρευνα. Ανέφερε ότι οι πεζοναύτες πήγαν εκεί γιατί το συγκεκριμένο χωριό αποτελούσε ορμητήριο των Βιετκόνγκ και τα περισσότερα θύματα ανήκαν σε αυτούς. Δεν τους πίστεψε κανείς. Αργότερα διέταξε ΕΔΕ για τα γεγονότα και κατηγορήθηκαν οι υπεύθυνοι της αποστολής.

Στην πορεία βγήκαν κι άλλα στη φόρα. Υπήρξαν αναφορές για βιασμούς γυναικών, ακρωτηριασμούς, ακόμα και μικρών παιδιών, σφαγές που μόνο άνθρωποι σε κατάσταση αμόκ θα μπορούσαν να έχουν κάνει. Τα πράγματα έγιναν χειρότερα όταν ο ίδιος ο φωτορεπόρτερ παραδέχτηκε ότι κατέστρεψε μέρος του φιλμ που περιείχε ακόμα σκληρότερες εικόνες!

Το περιοδικό Life δημοσίευσε, σε χρώμα πια, μια σειρά φωτογραφιών που σόκαραν ακόμα και τους μεγαλύτερους υποστηρικτές του πολέμου στο Βιετνάμ.

F 3 3 2

Ούτε τα μικρά παιδιά δεν γλίτωσαν από την οργή των πεζοναυτών

F 4 4

Έβλεπε όλος ο κόσμος Αμερικανούς να βάζουν φωτιές στις καλύβες των χωρικών χωρίς να δίνουν, σε όσους ήταν μέσα σε αυτές, τη δυνατότητα διαφυγής.

F 5 4 1

Ο τρόμος είναι ζωγραφισμένος στα μάτια μιας χωρικής. Ο Χάμπερλε τον αποτυπώνει με τον φωτογραφικό του φακό. Γυρίζει την πλάτη του να φύγει, ακούει έναν πυροβολισμό. Η γυναίκα είναι νεκρή…

F 6 3 1

Από τους δεκάδες στρατιώτες που εξετάστηκαν για την απόδοση ευθυνών μόνο ένας καταδικάστηκε από το στρατοδικείο. Ήταν ο υπολοχαγός Γουίλιαμ Κάλεϊ. Την άνοιξη του 1971 ανακοινώθηκε ότι θα εκτίσει ποινή ισόβιας κάθειρξης. Τρία χρόνια αργότερα ο πρόεδρος Νίξον μετέτρεψε την ποινή σε κατ’ οίκον περιορισμό!

Τριάντα χρόνια μετά τα εθνικά αρχεία των ΗΠΑ έφεραν στο φως ένα διάλογο του Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας το 1969, Χένρι Κίσινγκερ με τον υπουργό Άμυνας Μέλβιν Λερν. Ο δεύτερος φαίνεται να λέει: «Υπάρχουν πολλά σκοτωμένα παιδιά. Οι φωτογραφίες είναι αυθεντικές…»

Στην Ελλάδα εκείνες τις μέρες η χούντα παρουσίαζε το νέο Νόμο περί Τύπου. Οι εφημερίδες ήταν ελεύθερες… αρκεί να μη γράφουν! Παρ’ όλα αυτά ΤΑ ΝΕΑ έκαναν για τρεις μέρες «πρώτο θέμα» τα γεγονότα στηριζόμενα στα όσα μετέδιδαν τα διεθνή πρακτορεία.

F 7 4

Το «Έθνος» με τη σειρά του άρχισε καμπάνια για τον «βρώμικο πόλεμο» που πλέον γινόταν φρικιαστικός:

F 8 4

Κι υπενθύμιζε, πάντα επικαλούμενο τον διεθνή Τύπο, την αντίληψη των Αμερικανών στρατιωτικών για το πως πρέπει να φέρονται στον πόλεμο οι άνδρες τους

F 9 3

Λίγους μήνες νωρίτερα, το καλοκαίρι του ’69 οι Αμερικανοί είχαν πατήσει στο Φεγγάρι. Ο άνθρωπος είχε πετάξει ψηλά. Τώρα ερχόταν να δείξει πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει. Να γίνει κτήνος κι ο Κώστας Μητρόπουλος το σχολίαζε με τον δικό του, πικρό, τρόπο…

F 10 2

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ