Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2021

Οταν «καλός δημοσιογράφος» ήταν ο… μουγκός δημοσιογράφος!

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ένας παλιός δημοσιογράφος έλεγε με έπαρση:

«Έγινα πλούσιος με αυτά που ΔΕΝ έγραψα!».

Ένας άλλος προέτρεπε τους νέους να ρωτάνε, να γίνονται ενοχλητικοί και το μότο του ήταν «κακός δημοσιογράφος είναι ο… μουγκός δημοσιογράφος».

Αυτές δύο όψεις του ίδιου επαγγέλματος. Συνυπάρχουν και οι δύο περιπτώσεις. Το θέμα είναι ο αναγνώστης, ο ακροατής, ο τηλεθεατής να διαλέξει ποιος του αρέσει.

Λίγο μετά την μεταπολίτευση στο περιοδικό «Ελευθεροτυπία» δημοσιεύθηκε ένα κείμενο του Μενέλαου Λουντέμη ο οποίος ζούσε, ακόμη, εξόριστος στο Βουκουρέστι και ο άγνωστος (σε μας) σκιτσογράφος από μια παράγραφο του συγγραφέα και δημοσιογράφου εμπνεύστηκε ένα σκίτσο. Απεικόνιζε τον Παπαδόπουλο, αλλά στο πρόσωπό του μπορούμε να διακρίνουμε όλους όσους θεωρούν ότι διαθέτουν το αλάθητο του πάπα.

F 124 1

Γυρίζουμε το χρόνο πίσω. Πολύ πίσω, Το 1967 η κύρια πηγή ενημέρωσης ήταν ο Τύπος. Μέχρι τις 20 Απριλίου κυκλοφορούσαν 14 πρωινές και απογευματινές αθηναϊκές εφημερίδες με κυκλοφορίες ασύλληπτες για τα σημερινά δεδομένα. Οι περισσότερες ήταν και ισχυρές εμπορικές επιχειρήσεις.

Αμέσως μετά το πραξικόπημα χάθηκαν από τα περίπτερα οι μισές πρωινές, δηλαδή «Καθημερινή», «Ελευθερία» και «Αυγή» και δύο από τις οκτώ απογευματινές, οι «Μεσημβρινή» και «Δημοκρατική Αλλαγή». Λίγες μέρες αργότερα σταμάτησε να κυκλοφορεί η «Αθηναϊκή», ενώ στη διάρκεια της χούντας υποχρεώθηκε σε αναστολή κυκλοφορίας το «Έθνος» και για μεγάλο διάστημα παύθηκε η «Βραδυνή».

F 226
Σκίτσο του Ηλία Σκουλά από το περιοδικό «Ελευθεροτυπία»

Εκτός από την «Αυγή» που έκλεισε ως κομμουνιστική και ίσως η «Δημοκρατική Αλλαγή», οι υπόλοιπες έκλεισαν με πρωτοβουλία των εκδοτών τους που δεν θέλησαν να κυκλοφορούν με καθεστώς λογοκρισίας..

Το πλήγμα για το καθεστώς ήταν μεγάλο, ειδικά με την απόφαση της Ελένης Βλάχου να μην κυκλοφορήσει τις δύο δικές της εφημερίδες που ήταν παραδοσιακές δεξιές. Πλήγμα όμως ήταν και για ένα σωρό κόσμο που έμενε άνεργος.

Οι υπόλοιπες εφημερίδες κυκλοφορούσαν υπό καθεστώς λογοκρισίας, ενώ σε ειδικά πλαίσια δημοσίευαν σχόλια που έστελνε το Υπουργείο Προεδρίας χωρίς ειδική ένδειξη. Ο αναγνώστης θεωρούσε το σχόλιο άποψη της εφημερίδας.

Αυτό δεν εμπόδισε την, τότε, διοίκηση της ΕΣΗΕΑ να δεχτεί στα γραφεία της αρχικά τον Παττακό (17 Ιουνίου 1967) τον οποίο προσφώνησε θερμά ο πρόεδρος της Ένωσης Λ. Πετρομανιάτης, όπως διαβάζομε και στην εφημερίδα «Ακρόπολις»

F 328

Ο Παττακός ούτε λίγο ούτε πολύ απέδωσε στους δημοσιογράφους τη… Επανάσταση! Διαβάζουμε στην ίδια εφημερίδα

F 424

Λίγες μέρες αργότερα, στις 26 Ιουνίου, επίσκεψη στα ίδια γραφεία έκανε και ο υπουργός Προεδρίας, ο Γεώργιος Παπαδόπουλος που ήταν κοινό μυστικό ότι κινούσε τα νήματα στην κυβέρνηση Κόλλια. Ο δικτάτορας προχώρησε ένα βήμα παραπέρα από τον Παττακό. Ζήτησε από τις εφημερίδες να γίνουν πιο δυναμικές και να διαφοροποιηθούν μεταξύ τους. Ζήτησε ακόμα και κριτική!

F 521

Παρέλειψε βέβαια να υποδείξει πως μπορεί να γίνει κριτική με λογοκρισία…

Ελάχιστα ενδιέφερε τον δικτάτορα η κριτική. Αυτό που τον… έκαιγε ήταν η εικόνα. Τι θα περάσει προς τα έξω και πως θα αμβλύνει την κριτική του ξένου τύπου. Τον ελληνικό τον έλεγχε. Με τους ξένους είχε πρόβλημα. Όταν έδιωχνε από τη χώρα κάποιους ενοχλητικούς ανταποκριτές γινόταν φασαρία. Όταν τους άφηνε εδώ έστελναν ανταποκρίσεις επιβαρυντικές για το καθεστώς. Άρχισε λοιπόν η «δολοφονία χαρακτήρων». Ο ένας ήταν έτσι, ο άλλος αλλιώς. Η φράση είναι σημερινή, οι τακτικές όμως διαχρονικές!

F 618

Τι γινόταν, όμως, όταν μεγάλοι οργανισμοί όπως το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου δημοσίευσαν επιβαρυντικές για την ελευθερία του Τύπου εκθέσεις που πρόβαλαν οι μεγάλες ξένες εφημερίδες; Τότε επιστράτευαν δημοσιογράφους που έστελναν επιστολές διαμαρτυρίας. Στόχος τους δεν ήταν να πείσουν τους ξένους, αλλά να δημιουργήσουν εντυπώσεις στους Έλληνες αναγνώστες. Όποιος τσιμπήσει…

Ένα δείγμα τέτοιας επιστολής βρήκαμε στις εφημερίδες της 17ης Ιουνίου. Αποστολέας ο Σπύρος Σέλληνας αναλάμβανε να κάνει το… μαύρο άσπρο.

F 715 scaled

Η τακτική αυτή δεν απέδωσε. Το αντίθετο μάλιστα. Πολλοί διάβαζαν αυτές τις επιστολές και μάθαιναν αυτά που δεν μπορούσαν να γράψουν οι εφημερίδες. Ουσιαστικά η χούντα με τος δικούς της ανθρώπους… κάρφωνε τον ίδιο της τον εαυτό!

F 810

Με τον καιρό οι εφημερίδες, όσες ήθελαν φυσικά, βρήκαν τον τρόπο να ξεφεύγουν από τις… κακοτοπιές της λογοκρισίας. Το μυαλό του μαχόμενου δημοσιογράφου δουλεύει καλύτερα από του καρεκλοκένταυρου λογοκριτή. Ίσως κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που γρήγορα οι επιτροπές λογοκρισίας… εμπλουτίστηκαν με στρατιωτικούς!

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ