Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2021

Ιδιώνυμο 1929: Το «ακραίο Κέντρο» του Ελευθέριου Βενιζέλου

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Σαν σήμερα, 25 Ιουλίου του 1929, ο Ελευθέριος Βενιζέλος εισάγει στο νομικό σύστημα το αδίκημα της εφαρμογής ιδεών. Οι πολιτικές διώξεις ξεκινούν επισήμως για να σταματήσουν το 1974

Σε μία εποχή που κανένας «κομμουνιστικός κίνδυνος» δεν ήταν ορατός στην Ελλάδα, ο Βενιζέλος δια νόμου, του περιβόητου 4229, αποφασίσει να θωρακίσει νομικά το αστικό καθεστώς, λαμβάνοντας προληπτικά μέτρα εις βάρος του εργατικού κινήματος, του ΚΚΕ και την ελεύθερη διακίνηση πολιτικών ιδεών.

Το Ιδιώνυμο ως αδίκημα θεσμοθετούσε τον αντικομουνισμό, τις εξορίες, τις διώξεις. Eίχε να κάνει με τα «Περί μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και την προστασία των ελευθεριών». Πρακτικά αυτό σήμαινε απαγόρευση της κομμουνιστικής ιδεολογίαςκαι περιορισμό των δημοκρατικών δικαιωμάτων που είχαν οι πολίτες εκείνη την εποχή. Συνοπτικά ποινικοποιήθηκε η υποστήριξη, δράση και διάδοση των κομμουνιστικών ιδεών.

idionymo 1

Ο όρος Ιδιώνυμο αποκτά πλέον πολιτική σημασία και γίνεται ένα κατασταλτικό μέτρο που ποινικοποιούσε την υποστήριξη και διάδοση των κομμουνιστικών ιδεών. Η απεργία πλέον δεν αναγνωρίζεται ως μέσο προβολής πολιτικών αιτημάτων, η διαδήλωση θεωρείται διασάλευση της κοινωνικής γαλήνης και ο συνδικαλισμός μετατρέπεται σε «ιδιώνυμο» αδίκημα.

Το Ιδιώνυμο 4229 διήρκησε 7 χρόνια. Δηλαδή από το 1929 έως και το 1936. Τότε αντικαταστάθηκε με κάτι ακόμα χειρότερο, την 4η Αυγούστου. Τη συγκεκριμένη ημερομηνία επιβλήθηκε ένα διδακτορικό καθεστώς από τον Ιωάννη Μεταξά ο οποίος σε συνεργασία με τον βασιλέα Γεώργιο κατήργησε τον κοινοβουλευτισμό. Η κυβέρνηση Ι. Μεταξά αντικατάστησε τον Ν.4229 με τον νόμο «Περί μέτρων προς καταπολέμησιν του κομμουνισμού και των εκ τούτου συνεπειών». Αυτός ο νόμος εφαρμόστηκε έως το 1974(!).

idionymo

Αντιδράσεις και συνέπειες

Οι Αλ. Παπαναστασίου, τότε ηγέτης του Αγροτικού-Εργατικού κόμματος, είχε αντιδράσει έντονα κατά την ψήφιση του ιδιωνύμου. Και αξιοσημείωτη ήταν η απόρριψη από το Βενιζέλο της πρότασής του να διώκονται με το «ιδιώνυμο» όχι μόνο οι κομμουνιστές αλλά και οι φασίστες.

Κατά τη διάρκεια ισχύοντος του Ιδιωνύμου έγιναν περίπου 16.500 συλλήψεις. Εκατοντάδες εξορίστηκαν σε Φολέγανδρο, Ανάφη, Αμοργό και Σκύρο. Για την ιστορία, όταν η Ελλάδα κατακτήθηκε από τον γερμανικό φασισμό, η κυβέρνηση Μεταξά τους παρέδωσε τους κατακτητές.

stathios koutsokostakis 2

Μετά την απελευθέρωση, και συγκεκριμένα το 1947 ψηφίσθηκε ο Αναγκαστικός Νόμος και κάποια στιγμή θεσπίστηκε κι ο Οργανισμός Αναμορφωτηρίων Μακρονήσου. Δηλαδή η πλειοψηφία όσων είχαν πολεμήσει κατά του γερμανικού φασισμού βρέθηκαν συλληφθέντες. Οι συλληφθέντες, κατά διάφορες πηγές, ήταν αρκετές χιλιάδες. Συγκεκριμένα από το 1946 μέχρι το 1951 υπήρχαν 11.000 κρατούμενοι εκ των οποίων πάνω από 5.000 είχαν ήδη εκτελεστεί, μεταξύ αυτών υπήρχαν ανήλικα παιδιά, υπερήλικες γυναίκες.

Μερικές από τις πιο γνωστές φυλακές κρατουμένων του νόμου Α.Ν. 509 (ο νόμος περί Ιδιώνυμου δηλαδή) ήταν η Μακρόνησος η Γιάρος το Λαζαρέτο Κέρκυρας, οι περίφημες φυλακές Αβέρωφ, το Δαφνί και άλλες. Στο γνωστό ποίημά του, 4.000 στίχων, «Οι γειτονιές του κόσμου»,  ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος γράφει για την Μακρονήσο του 1949 ότι υπήρχαν 12.000 φυλακισμένοι, 30.000 εκτοπισθέντες και 3.500 εκτελεσθέντες.

Happy end

Με την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974, καταργείται ο νόμος και το ΚΚΕ γίνεται νόμιμο. Από τις πρώτες μαζικές διαδηλώσεις που έγιναν στην πλατεία Συντάγματος, μετά την πτώση της χούντας, είχαν ως αίτημα «νόμιμο το ΚΚΕ».

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ