Τετάρτη 20 Απριλίου 2022

Γιατί το Μετρό Θεσσαλονίκης καθυστερεί όταν στην κυβέρνηση βρίσκεται η ΝΔ;

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

Τα στοιχεία για την πορεία των έργων του Μετρό Θεσσαλονίκης είναι αποκαλυπτικά, όσο και επιβαρυντικά για τις κυβερνήσεις της ΝΔ

του καθηγητή Γιάννη Α. Μυλόπουλου

Τα στοιχεία για την πορεία των έργων του Μετρό Θεσσαλονίκης είναι αποκαλυπτικά, όσο και επιβαρυντικά για τις κυβερνήσεις της ΝΔ. Η παρουσία της οποίας στην κυβέρνηση, κατά κάποιον… περίεργο τρόπο, συνδέεται διαχρονικά με σοβαρές καθυστερήσεις στην πρόοδο του Μετρό.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το έργο του Μετρό Θεσσαλονίκης ξεκίνησε να κατασκευάζεται με την ορθόδοξη διαδικασία του συγχρηματοδοτούμενου έργου από Ευρωπαϊκά Ταμεία το 2006 και είχε ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2012.

Το 2012, 6ο έτος κατασκευής και έτος συμβατικής παράδοσης και λειτουργίας του, το έργο είχε προχωρήσει μόλις κατά 18%. Στα 6 πρώτα χρόνια δηλαδή το έργο είχε φορτωθεί ήδη 5 χρόνια καθυστέρησης, αφού η πρόοδος του έργου αντιστοιχούσε σε δουλειά ενός μόλις έτους. Κι αυτό ανεξάρτητα από αρχαιολογικά προβλήματα και εμπλοκές, μια και η αποκάλυψη των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου έγινε αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2012.

Στα επόμενα χρόνια οι διοικητικές ανεπάρκειες, τα απρόβλεπτα προβλήματα στον σχεδιασμό του έργου και η οικονομική κρίση ως αιτίες καθυστερήσεων, ενισχύθηκαν από τη διαμάχη που ξέσπασε με αφορμή την εμμονή της τότε κυβέρνησης Σαμαρά να αποσπαστούν τα πολύ σημαντικά αρχαία της Βενιζέλου, με προφανή κίνδυνο την καταστροφή της αυθεντικότητας και της ακεραιότητάς τους.

Κάτω από το βάρος αυτών των προβλημάτων το έργο σταμάτησε να κατασκευάζεται το 2014.

Παρατήρηση 1η:

Για τις σοβαρές καθυστερήσεις που προκλήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια οι εργολάβοι διεκδίκησαν και τα διαιτητικά δικαστήρια τους επιδίκασαν περίπου 200 εκ. Ευρώ σε αποζημιώσεις σε βάρος του δημοσίου.

Στη συνέχεια, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, το έργο γνώρισε πρωτόγνωρη πρόοδο. Στα 3,5 χρόνια εντατικών ρυθμών κατασκευής, από το Μάρτιο του 2006 που τα έργα ξεκίνησαν σε όλα τα εργοτάξια, μέχρι το Σεπτέμβριο του 2019 που ανέλαβε η διοίκηση που διορίστηκε από την κυβέρνηση της ΝΔ, το έργο από το 33% προχώρησε στο 75% της ολοκλήρωσής του.

Ενώ δηλαδή κατά τα 10 πρώτα χρόνια, από τα οποία τα 7 με κυβερνήσεις ΝΔ, το έργο προχώρησε μόνο μέχρι το 33%, καταγράφοντας μέσους ετήσιους ρυθμούς προόδου 3,3%, στα 3,5 χρόνια 2016 – 2019, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, το έργο προχώρησε κατά 42%, καταγράφοντας μέση πρόοδο 12% ετησίως!

Κατά σύμπτωση, αυτά ήταν τα χρόνια που βρέθηκε και εφαρμόστηκε τεχνική λύση για την κατασκευή του σταθμού Βενιζέλου με τα αρχαία αμετακίνητα. Οπότε δεν υπήρχαν ούτε τεχνητά διλήμματα τύπου «ή αρχαία ή μετρό», ούτε διχασμοί, ούτε κοινωνικές αντιδράσεις, ούτε βέβαια και δικαστικές εμπλοκές, όπως συνέβη κατά το διάστημα 2012 – 2015, όταν η κυβέρνηση της ΝΔ επέμενε, σε πείσμα του επιστημονικού κόσμου και της κοινωνίας, ότι δεν υπάρχει λύση κατασκευής του σταθμού με παραμονή των αρχαίων στη θέση τους.

Παρατήρηση 2η:

Το έργο δεν παρουσίασε καθυστερήσεις κατά το διάστημα 2016 – 2019, όπως άλλωστε και ο δνων σύμβουλος της εργοληπτικής εταιρείας ΑΚΤΩΡ Αλέξανδρος Εξάρχου διαβεβαίωνε τον Φεβρουάριο του 2019 σε δημόσια ομιλία του στη Θεσσαλονίκη. Γι’ αυτό και για το διάστημα αυτό δεν καταβλήθηκαν αποζημιώσεις στους εργολάβους.

Η τραγωδία των καθυστερήσεων για το έργο ξανάρχισε το Σεπτέμβριο του 2019, οπότε ο Μητσοτάκης, νέος τότε πρωθυπουργός, χωρίς επιστημονικές εισηγήσεις και τεχνική τεκμηρίωση, ανακοίνωσε την αλλαγή σχεδιασμού του έργου, προκειμένου να γίνει εφικτό το παλιό σχέδιο της απόσπασης και μεταφοράς αλλού των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου.

Με χαρακτηριστική εμμονή και εκδικητική μανία σταμάτησαν τα έργα που εκτελούνταν και θα ολοκληρώνονταν στο τέλος του 2020, όταν σύμφωνα με το τότε χρονοδιάγραμμα θα παραδίνονταν σε λειτουργία οι 12 από τους 13 σταθμούς της βασικής γραμμής του έργου, με μόνη εξαίρεση δηλαδή τον ταλαιπωρημένο από τους ίδιους σταθμό Βενιζέλου, ο οποίος θα παραδίνονταν το 2023.

Επί δύο χρόνια, από το καλοκαίρι του 2019 μέχρι σήμερα, το μόνο… έργο που έγινε στο Μετρό Θεσσαλονίκης ήταν η «εξαφάνιση» των μελετών που υποστήριζαν την τεχνική λύση της κατά χώρα ανάδειξης των αρχαιοτήτων και η αποδόμηση στη Βενιζέλου των έργων αξίας 5 εκ. Ευρώ που είχαν κατασκευαστεί στο πλαίσιο αυτής της λύσης. Αν μπορεί να θεωρηθεί σαν έργο η εξαφάνιση, η αποδόμηση και η καταστροφή…

Τη διετή αδράνεια και τη στασιμότητα των έργων, που η Αττικό Μετρό καταγράφει στα επίσημα στοιχεία της ως πρόοδο μόλις 1,69%, αφού το έργο σήμερα έχει ολοκλήρωση 76,69%, ούτε η κυβέρνηση, ούτε ο συμπλέων με αυτήν δήμαρχος Θεσσαλονίκης δεν την αρνούνται, αφού την αποδίδουν στις δικαστικές εμπλοκές, κατηγορώντας όσους προσέφυγαν εναντίον της απόσπασης του αρχαιολογικού θησαυρού.

Η επίρριψη της ευθύνης, βέβαια, στις δικαστικές προσφυγές δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί τα έργα δεν σταμάτησαν μόνο στο σταθμό Βενιζέλου, αλλά επιπλέον σταμάτησαν και στους υπόλοιπους 12 σταθμούς της βασικής γραμμής, όπως και στους 5 σταθμούς της γραμμής Καλαμαριάς.

Παρατήρηση 3η:

Το αποτέλεσμα αυτών των σοβαρών καθυστερήσεων είναι οι εργολάβοι, ενώ πριν τις εκλογές, τον Φεβρουάριο του 2019, παραδέχονταν ότι το έργο βρίσκονταν απολύτως εντός χρονοδιαγράμματος, αμέσως μετά τις εκλογές να αρχίσουν να διεκδικούν και πάλι αποζημιώσεις, όπως είχαν κάνει και το προηγούμενο διάστημα που στην κυβέρνηση ήταν η ΝΔ.

Αυτή τη φορά, μόνο για τον πρώτο χρόνο, 2019 – 2020, το δημόσιο πλήρωσε για αποζημιώσεις χωρίς μάλιστα να μεσολαβήσει διαιτητικό δικαστήριο, 19,5 εκ. Ευρώ.
Και έπεται συνέχεια, αφού προφανώς αντίστοιχα ποσά θα επιβαρύνουν το δημόσιο και για τον δεύτερο χρόνο καθυστερήσεων, αλλά και γιατί οι εργολάβοι θα διεκδικήσουν και δια της δικαστικής οδού επιπλέον αποζημιώσεις.

Όπως γίνεται αντιληπτό, κάθε φορά που οι κυβερνήσεις της ΝΔ προκαλούν με τις επεμβάσεις και τις πρωτοβουλίες τους καθυστέρηση στα έργα, όπως συνέβη με το πρόσχημα της απόσπασης των αρχαιοτήτων και το 2012 – 2015 και το 2019 – 2021, το δημόσιο πληρώνει αδρές αποζημιώσεις στους εργολάβους. Οι οποίοι κερδίζουν το πιο εύκολο και αντιπαραγωγικό χρήμα που έχουν κερδίσει ποτέ. Γιατί για τις αποζημιώσεις δεν χρειάζεται ούτε να δουλέψουν, ούτε και να πληρώσουν εργατικά έξοδα, προμήθειες και άλλες δαπάνες. Είναι με δυο λόγια «τζάμπα λεφτά».

Οι αποζημιώσεις είναι η χαρά του εργολάβου και η καταδίκη του δημοσίου. Το οποίο σε εποχές δύσκολες, μεγάλης οικονομικής κρίσης, φτώχειας και ανεργίας, αναγκάζεται να δαπανά τεράστια ποσά όχι σε κοινωφελή έργα, αλλά για την αποζημίωση ιδιωτικών συμφερόντων.

Ήδη το έργο του Μετρό Θεσσαλονίκης έχει επιβαρυνθεί κατά 20% πλέον ου αρχικού του κόστους, εξ αιτίας των αποζημιώσεων που προκάλεσαν οι καθυστερήσεις.

Αυτή είναι η αντίληψη που έχουν για το δημόσιο συμφέρον οι νεοφιλελεύθεροι των κυβερνήσεων της ΝΔ και αυτές είναι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες το Μετρό της Θεσσαλονίκης καθυστερεί, προκαλώντας απίστευτη ταλαιπωρία στην πόλη και τους πολίτες.

Τα υπόλοιπα περί «μουσαμάδων» και «κολοβών Μετρό», ανήκουν στην ευθύνη της επικοινωνίας ή καλύτερα της εξαπάτησης των πολιτών, ώστε να μη γίνουν αντιληπτά τα κίνητρα που οδηγούν σε καθυστερήσεις των έργων και σε διασπάθιση δημόσιου χρήματος υπέρ ιδιωτικών συμφερόντων.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ