Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2022

Ρεαλισμός στο όνειρο της κυβερνώσας Αριστεράς

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

«Αν η Χιλή ήταν το λίκνο του νεοφιλελευθερισμού στη Λατινική Αμερική, θα γίνει και ο τάφος του!» έλεγε προεκλογικά ο Γκαμπριέλ Μπόριτς, ο νικητής των πρόσφατων προεδρικών εκλογών. Οι υψωμένες γροθιές και η προσφώνηση «σύντροφοι και συντρόφισσες» στους συνεργάτες του φόβισαν ένα τμήμα συντηρητικών Χιλιανών, κάποιας ηλικίας, που μεγάλωσαν με το αφήγημα της ελεύθερης οικονομίας και των ξένων επενδυτών με «εγγυητή» τον στρατό.

Κι όμως, μια προσεκτική ακτινογραφία του κυβερνητικού του προγράμματος δείχνει λιγότερο ριζοσπαστισμό. Καταγράφονται όλα όσα περιμένει κανείς από μία προοδευτική ατζέντα. Εμφαση στον φεμινισμό, την πράσινη οικονομία, δικαιώματα για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και τους αυτόχθονες του χιλιάνικου Νότου.

Προσέξτε τη διατύπωση, την προσεκτική επιλογή των λέξεων. «Νέο νομοθετικό καθεστώς» για τις μεγάλες προβληματικές επιχειρήσεις, όχι «εθνικοποίηση». «Δημοσιονομική υπευθυνότητα» για τις κρατικές δαπάνες, όχι «λιτότητα». «Απόλυτη εμπιστοσύνη» στην Κεντρική Τράπεζα και σεβασμός στην «ανεξάρτητη θεσμική λειτουργία της».

02. 4
Στις 11 Μαρτίου 2022 θα ορκιστεί πρόεδρος ενσαρκώνοντας τις ελπίδες εκατομμυρίων συμπατριωτών του

Ο Μπόριτς προτείνει να μειωθούν οι ώρες εργασίας στις 40 από 44 την εβδομάδα, δηλαδή λίγο-πολύ το στάνταρντ στη δυτική Ευρώπη. Ακόμη και οι πιο προωθημένες προτάσεις του –η γενναία ενίσχυση του ΕΣΥ, η μίνιμουμ σύνταξη 300 δολαρίων για όλους, ο εκσυγχρονισμός του σιδηροδρομικού δικτύου -, μπορεί να είναι δύσκολο να χρηματοδοτηθούν άμεσα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν τις λες και «επαναστατικές». Ακούγονται σαν λογικά βήματα προς τον περιορισμό του άγριου νεοφιλελευθερισμού που ταλανίζει τη Χιλή απ’ τα πέτρινα χρόνια του δικτάτορα Πινοτσέτ, προς την εδραίωση ενός κοινωνικού κράτος με τυπικά σοσιαλδημοκρατικές αναφορές.

«Το όραμά του συνδέεται με την ατζέντα του 21ου αιώνα: κλιματική αλλαγή, δικαιώματα γυναικών και κοινωνικών ομάδων, αποκέντρωση, πολυπολιτισμικότητα και άμεση δημοκρατία» δήλωσε για τον Μπόριτς στο CNN ο κοινωνιολόγος και σύμβουλος επικοινωνίας Εουτζένιο Τιρόνι. «Πιο πολύ μου θυμίζει την Γκρέτα Τούνμπεργκ παρά τον Φιντέλ Κάστρο».

Γνωρίζοντας ότι οι εκλογές κερδίζονται στο πολιτικό κέντρο, ο πρώην αριστεριστής φοιτητοπατέρας έβγαλε το μπουφάν και φόρεσε σακάκι χωρίς γραβάτα, βαδίζοντας στον δρόμο με τα σύμβολα που καθιέρωσε ο Αλέξης Τσίπρας. Μετά, έβαλε νερό στο κρασί του.

«Οι προτάσεις μας θα υλοποιηθούν σταδιακά» – «Εμείς πιστεύουμε στην ιδιωτική ιδιοκτησία και στις συμμαχίες μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα» – «Στο νέο κράτος πρόνοιας όλοι θα έχουν τα ίδια δικαιώματα, ανεξάρτητα απ’ το πόσα λεφτά έχει ο καθένας στην τσέπη του». Αυτές ήταν τρεις φράσεις-κλειδιά, τις οποίες επαναλάμβανε με έμφαση τις τελευταίες εβδομάδες πριν τις κάλπες.

03 12
Ανώτερη μεσαία τάξη. Οι γονείς του εν αναμονή προέδρου στο σπίτι τους στο Πούντα Αρένας

Εκανε και κάτι άλλο ο 35χρονος επόμενος πρόεδρος της Χιλής. Προσέλαβε στο επιτελείο του μετριοπαθείς οικονομολόγους, ας πούμε τεχνοκράτες χωρίς ιδεολογικό πρόταγμα – αν υπάρχει τέτοιο είδος… Ενίσχυσε με αυτούς τις ομάδες που θα κάνουν τα παζάρια με το καρτέλ των μετάλλων (ως γνωστόν η Χιλή έχει τα μεγαλύτερα αποθέματα χαλκού στον κόσμο), τους ανάλγητους συνταξιοδοτικούς φορείς (είναι όλοι ιδιωτικοί, κομμένοι και ραμμένοι στα μέτρα της Σχολής του Σικάγο μετά το πραξικόπημα του 1973), τους ξένους επενδυτές (Γιάνκηδες, Κινέζους κ.ά), τους ντόπιους μεγαλοεπιχειρηματίες (το 1% του πληθυσμού κατέχει το 25% του εθνικού πλούτου) και το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο.

04 12
Το οικονομικό κέντρο του Σαντιάγο, το λεγόμενο «Sanhattan»

Ρεαλισμός στο όνειρο της κυβερνώσας Αριστεράς.

«Μικρός ο Γκαμπριέλ είχε γράψει στο δωμάτιό του το σύνθημα «Να είμαστε ρεαλιστές, να απαιτήσουμε το αδύνατο». Θέλει να εξαλείψει την κοινωνική αδικία, είναι άνθρωπος υπεύθυνος και ξέρει να ακούει, θα γίνει καλός πρόεδρος» δήλωσε για τον γιο του ο 75ρονος Λουίς Μπόριτς, συνταξιούχος χημικός μηχανικός, 40 χρόνια στη Δημόσια Επιχείρηση Πετρελαίου της Χιλής.

Για κάποιους παλαιότερους, η νέα πρόκληση ανακαλεί το φάντασμα της αποτυχίας του οικονομικού προγράμματος του ήρωα μαρξιστή προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε, όσο κι αν οι εποχές διαφέρουν ριζικά, όσο κι αν τότε συνέβαλλε καθοριστικά η ψυχροπολεμική παρέμβαση των ΗΠΑ.

05 8
Το τεράστιο ανοικτό ορυχείο χαλκού στην Τσουκικαμάτα της βόρειας Χιλής σε υψόμετρο 2.850 μέτρων

Για κάποιους νεότερους, το τρένο της Ιστορίας λες και σταμάτησε στην πόρτα του σπιτιού τους. Ένα νέο πρόσωπο, άφθαρτο, όχι από πολιτικό τζάκι, επωμίζεται τις μεγάλες προσδοκίες. Μπορεί ο Μπόριτς να πρωτακούστηκε γύρω στο 2011 ως πρόεδρος της χιλιάνικης ΕΦΕΕ και υπερασπιστής της δωρεάν Παιδείας για όλους, διάσημος όμως έγινε πριν από τρία χρόνια, ως η «φωνή» στη Βουλή των διαδηλωτών που συμμετείχαν στο περίφημο Estallido Social, το Κοινωνικό Ξέσπασμα του 2019-21.

Τότε η γενιά που «χούντα δεν θυμάται, ούτε ελευθερία» θρήνησε τουλάχιστον 29 νεκρούς από αστυνομική βία, γιατί βγήκε στους δρόμους με αφορμή την αύξηση στην τιμή του εισιτηρίου στο μετρό. Κι έφτασε να απαιτεί να αλλάξουν όλα – απ’ τους μισθούς μέχρι τα ανθρώπινα δικαιώματα, απ’ το μονοπώλιο του πλούτου μέχρι την διαφθορά, απ’ την (μη) δικαίωση των θυμάτων της χούντας μέχρι τη σωτηρία της Ανταρκτικής, στο Νότο της χώρας.

06 5
2011 Με τσιγάρο μπροστά στα ΜΑΤ, όταν απαιτούσε δωρεάν Παιδεία για όλους ως πρόεδρος της χιλιάνικης ΕΦΕΕ

Δύο εικόνες. Η πρώτη στις 25 Οκτωβρίου 2019: 1,2 εκατομμύριο άνθρωποι διαδήλωσαν μαζικά στην πρωτεύουσα Σαντιάγκο. Η δεύτερη την περασμένη Παρασκευή: λίγες εκατοντάδες άτομα συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Μπακεντάνο – όπως κάθε Παρασκευή -, φωνάζοντας τα ίδια συνθήματα. Είναι οι εναπομείναντες ακτιβιστές ενός κινήματος που τώρα κουράστηκε, θρήνησε νεκρούς, περιέθαλψε τραυματίες και συνδράμει φυλακισμένους, ενώ βιώνει τη διπλή, οικονομική και υγειονομική κρίση.

Οσες και όσοι έλλειπαν, από νεολαίους και νοικοκυραίους μέχρι μέλη του ΚΚ, μαζί μ΄ ένα τμήμα της πολιτικά αφερέγγυας κεντροαριστεράς (η πρώην πρόεδρος Μισέλ Μπατσελέ στήριξε τον Μπόριτς) πήγαν μαζικά στις κάλπες. Ας δοκιμάσουμε ν’ αλλάξουμε το σύστημα από μέσα, είπαν σιωπηλά εκατομμύρια άνθρωποι. Κι έστειλαν στο Palacio de La Moneda, στο προεδρικό μέγαρο όπου την αποφράδα 11η Σεπτεμβρίου 1973 έπεσε με το AK-47 στο χέρι ο Αλιέντε, ένα «μετρημένο» αριστερό παιδί του λαού.

Το πιο ενδιαφέρον διεθνές στοίχημα της κυβερνώσας Αριστεράς μετά την καθ’ ημάς κυβερνητική εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ μόλις ξεκινάει.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ