Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2022

Τι ζητούν οι Βούλγαροι στη Βόρεια Μακεδονία;

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

Του Γιώργου Ι. Αλλαμανή

Κάτι φαιδρό συνέβη τον Οκτώβριο του 1994, όταν ο Κίρο Γκλιγκόροφ, πρόεδρος της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, επισκέφτηκε για πρώτη φορά επίσημα τη Βουλγαρία.

Δόθηκε κοινή συνέντευξη Τύπου. Οι δύο αντιπροσωπείες, οι ξένοι δημοσιογράφοι, τα τηλεοπτικά συνεργεία κ.λπ. Μία διερμηνέας ξεκίνησε να μεταφράζει όσα έλεγε ο «πατέρας» του νέο-σλαβομακεδονικού έθνους.

«Σταματήστε, δεν είναι απαραίτητο. Ας μιλήσει ο πρόεδρος. Εμείς θα τον καταλάβουμε…» της είπε απότομα ο τότε πρόεδρος της Βουλγαρίας Ζέλιου Ζέλεφ. Η διερμηνέας κατάπιε τη γλώσσα της. Ο Γκλιγκόροφ κοκκίνισε σα παντζάρι. Και συνέχισε μόνος του….

Είναι σαν να έρχεται στην Αθήνα ο Κύπριος πρόεδρος Αναστασιάδης, να μιλάει βαριά και να απαιτεί παρουσία διερμηνέα για την… αρκαδοκυπριακή διάλεκτο.

Είναι, ασφαλώς, και κάτι βαθύτερο: η εθνογέννεση στα μεταψυχροπολεμικά Βαλκάνια.

Απ’ τα ερείπια της Γιουγκοσλαβίας αναδύθηκαν δύο νέα έθνη που ζήτησαν γη και ελευθερία σ’ ένα πεδίο βολής φτηνό όπου οργιάζουν τα ξένα αφεντικά. Οι Μουσουλμάνοι (με κεφαλαίο καθότι εθνοτικός, όχι θρησκευτικός προσδιορισμός) της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και οι Μακεδόνες της πΓΔΜ, νυν Βόρειας Μακεδονίας.

Οι αρχαιολάτρεις των Σκοπίων κάποια στιγμή συναγωνίστηκαν σε γελοιότητα τους δικούς μας περικεφαλαιοφόρους ελληναράδες. Όταν τα μεγάλα λόγια και η διαφθορά χτύπησαν κόκκινο, το 2017 ο Σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ πούλησε το νέο αφήγημα: Μεγαλέξαντρος τέλος, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ενωση θα μας σώσουν.

02. 3
Φεβρουάριος 2019. Υπάλληλοι αλλάζουν με αυτοκόλλητο το όνομα της χώρας τους σε ταμπέλα κοντά στα σύνορα με την Ελλάδα.

Και το 2018 με τη Συμφωνία των Πρεσπών δόθηκε ρεαλιστική λύση στη διαμάχη για το όνομα, να’χουμε και κάτι να θυμόμαστε ως επιτυχία της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας. Η προηγούμενη φορά που ακούστηκε διεθνώς η χώρα ήταν το 1999 με το φιάσκο του «μεγάλου τραγουδιστή» Θόδωρου Πάγκαλου και την μυστική (λέμε τώρα…) διαμονή του Οτζαλάν στην ελληνική πρεσβευτική κατοικία στην Κένυα.

Ο Ζάεφ παραμένει ο υπ’ αριθμόν ένα εκπρόσωπος του σλαβομακεδονικού «Μένουμε Ευρώπη» παρά την ήττα του στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές και την παραίτησή του από την πρωθυπουργία. Ο Ντιμίταρ Κοβάτσεφσκι που θα τον διαδεχτεί ίσως αποδειχθεί τοποτηρητής για να επιστρέψει ο Ζάεφ όταν οι καιροί το επιτρέψουν.

03 10
Ο Ζάεφ παρουσιάζει τον Ντιμίταρ Κοβάτσεφσκι, διάδοχό του στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και, σύντομα, στην πρωθυπουργία.

Οικονομικά διαλυμένες, κοινωνικά γονατισμένες, γεωπολιτικά εξαρτημένες, σταυροδρόμια μεταναστευτικών ροών και αγωγών φυσικού αερίου, οι χώρες των Βαλκανίων δεν έχουν περιθώρια για «περήφανη εξωτερική πολιτική». Οι φυσικοί τους πόροι εκχωρούνται (βλέπε και τα δικά μας μνημόνια), την ανάπτυξη τη φέρνει κρατώντας την απ’ το χεράκι η μαμά νεοαποικιοκρατία με σφραγίδες απ’ το Βερολίνο ως το Πεκίνο, απ’ την Hochtief ως την Cosco.

Κάπως έτσι βρέθηκε και η μικρά Ελλάς να εγγυάται την ασφάλεια της Βόρειας Μακεδονίας, η οποία δεν έχει δεκάρα για άμυνα αλλά έγινε το 30ο μέλος του ΝΑΤΟ τον Μάρτιο του 2020. Εδώ κι ένα χρόνο ελληνικά μαχητικά αεροπλάνα συμμετέχουν στην ασπίδα προστασίας της μεγαλοδύναμης Ατλαντικής Συμμαχίας πάνω από την μικρή και μισοξεχασμένη γείτονα.

04 10
Ελληνικά F-16 συμμετέχουν στη ΝΑΤΟική «προστασία» της Βόρειας Μακεδονίας

Τί απομένει; Ο εθνικισμός για εσωτερική κατανάλωση. Πάντα παραπλανητικός και επικίνδυνος. Βέτο, λοιπόν, θέτει ένα χρόνο τώρα (απ’ τον Νοέμβριο του 2020) η φτωχή Σόφια στα πάμπτωχα Σκόπια για την έναρξη διαπραγματεύσεων με στόχο την ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στην Ευρωπαίκή ‘Ενωση (ΕΕ).

Τί ζητούν οι Βούλγαροι στη Βόρεια Μακεδονία; Ζήλεψαν την ελληνική αδιαλλαξία επί 25 χρόνια; Σ’ ένα βαθμό ναι. Κυρίως όμως η βουλγαρική ελίτ πουλάει μεγαλοϊδεατισμό στα δύσκολα. Να νιώσει το πόπολο ότι κάπου «κερδίζει» ενώ η Βουλγαρία έχει παραδοθεί στις μαφίες, τη φτώχεια και την έλλειψη προοπτικής.

Τρία πράγματα απαιτεί η Σόφια. Πρώτον, να περιληφθούν οι Βούλγαροι στις εθνοτικές ομάδες που αναγνωρίζει το βορειομακεδονικό Σύνταγμα. Δεύτερον, να αυτοπροσδιοριστούν ως «Βούλγαροι» όσοι Βορειομακεδόνες το επιθυμούν. Τρίτον, να αναγνωρίσει η Βόρεια Μακεδονία ότι έχει «ιστορικές ρίζες», εθνοτικές και γλωσσικές (θυμηθείτε την διερμηνέα του Γκλιγκόροφ…) στη Βουλγαρία.

Πάνω που γλίτωσαν από μας, οι βόρειοι γείτονές μας πέσανε στα «ξαδέλφια τους».

Εχουν μία αμυδρή ελπίδα, καθώς εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στη Βουλγαρία μόλις έλαβε ο αμερικανοσπουδαγμένος μπίζνεσμαν Κίριλ Πέτκοφ, με σύνθημα «μηδενική διαφθορά».

05 7
Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός της Βουλγαρίας  Κίριλ Πέτκοφ

«Να κάνουμε ομάδες εργασίας όχι μόνο με ιστορικούς από τις δύο χώρες αλλά και με ανθρώπους της οικονομίας και του πολιτισμού. Δεν είναι σωστό να παίρνεις αεροπλάνο μέσω Βιέννης για να έρθεις απ’ τα Σκόπια στη Σόφια, ούτε οι Βούλγαροι να κάνουν πιο εύκολα μπίζνες στην Αυστραλία παρά στη Βόρεια Μακεδονία», είπε.

Όταν όμως τον ρώτησαν αν θα άρει το βέτο πέταξε τη μπάλα στην εξέδρα. «Να δούμε πρώτα πώς θα προχωρήσει η διαδικασία των διμερών επαφών» απάντησε. Κάτι ήξερε. Γιατί να κάψει το χαρτί ασφαλείας του εθνικισμού; Σε πρόσφατη δημοσκόπηση στη Βουλγαρία το 70% των ερωτηθέντων είπε ότι «το βέτο πρέπει να παραμείνει».

Στη Βόρεια Μακεδονία η πολιτική ρευστότητα, η φτώχεια και η πανδημία δεν διευκολύνουν την κατάσταση. Οι Σοσιαλδημοκράτες παραμένουν κλυδωνιζόμενοι στην κυβέρνηση συνασπισμού. Τους έφυγε το μικρό αλβανικό κόμμα «Μπέσα» (δεν ήταν… όνομα και πράγμα), τους στηρίζει το άλλο μικρό αλβανικό κόμμα «Αλτερνατίβα» και θεωρητικά έχουν (;) μπροστά τους άλλα δυόμιση χρόνια θητεία.

Η οικονομία λιμνάζει, ο κόσμος κρυώνει (θα αγοράσουν λέει λιγνίτη απ’ το Κοσσυφοπέδιο, ποιά κλιματική αλλαγή…) και πλειοψηφούν όσοι θεωρούν ότι ο covid-19 «κατασκευάστηκε για να μας ελέγχουν» και αρνούνται να εμβολιαστούν.

06 3
Διαδήλωση στα Σκόπια με σύνθημα «Οχι στον υποχρεωτικό εμβολιασμό»

Για το αντιευρωπαϊκό βέτο, τόσο ο Ζάεφ όσο και οι αντιπολιτευόμενοι εθνικιστές του VMRO στηρίζουν τις ελπίδες τους μόνο στην πίεση των ξένων επί της Βουλγαρίας.

Όμως τον Ιανουάριο του 2022 αναλαμβάνει την προεδρία της ΕΕ η χρυσοποίκιλτος Γαλλία. Ακολουθούν οι γαλλικές προεδρικές εκλογές και η κοινή λογική λέει ότι καμία απόφαση δεν θα ληφθεί. Ο Εμμανουέλ Μακρόν είναι αλεργικός με τη διεύρυνση της ΕΕ. Η (ακρο)δεξιά θέτει ψηλά στην προεκλογική ατζέντα τη μετανάστευση και την Ευρώπη-φρούριο.

Το να ανοίξει ο Μακρόν την πόρτα σ’ ένα ακόμη φτωχαδάκι των Βαλκανίων που το τρώει το αγιάζι δεν ταιριάζει με τα προεκλογικά του πλάνα.

Πόσο μάλλον με τα αριστοκρατικά του γούστα.

Σχολιαστε το αρθρο

ΔΗΜΟΦΙΛΗ